{"id":39080,"date":"2022-04-02T06:10:03","date_gmt":"2022-04-02T06:10:03","guid":{"rendered":"https:\/\/www.imalbania.com\/kosova\/renia-e-kultivimit-te-bimeve-mjekesore-streson-eksportuesit\/"},"modified":"2022-04-02T06:10:03","modified_gmt":"2022-04-02T06:10:03","slug":"renia-e-kultivimit-te-bimeve-mjekesore-streson-eksportuesit","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.imalbania.com\/kosova\/renia-e-kultivimit-te-bimeve-mjekesore-streson-eksportuesit\/","title":{"rendered":"R\u00ebnia e kultivimit t\u00eb bim\u00ebve mjek\u00ebsore streson eksportuesit"},"content":{"rendered":"<p> [ad_1]<br \/>\n<\/p>\n<div>\n<div class=\"firstP\">\n<p>Buxheti i vog\u00ebl p\u00ebr sektorin e bujq\u00ebsis\u00eb dhe mungesa e subvencioneve direkte p\u00ebr fermer\u00ebt po ndihet nga industrit\u00eb e ekonomis\u00eb. <\/p>\n<\/div>\n<p>Por kompanit\u00eb m\u00eb t\u00eb m\u00ebdha n\u00eb vend jan\u00eb t\u00eb shqet\u00ebsuara nga r\u00ebnia e kultivimit t\u00eb bim\u00ebve mjek\u00ebsore dhe p\u00ebr t\u00eb p\u00ebrballuar k\u00ebrkes\u00ebn e eksporteve jan\u00eb t\u00eb detyruara t\u00eb shtojn\u00eb importet.<\/p>\n<p>Tkurrja e prodhimit \u00ebsht\u00eb ndikuar nga shpopullimi i zonave malore, emigrimi i fermer\u00ebve, mungesa e subvencioneve, rritja e \u00e7mimeve t\u00eb inputeve bujq\u00ebsore dhe Paketa Fiskale 2022.<\/p>\n<p>Eksportet e bim\u00ebve mjek\u00ebsore sh\u00ebnuan rritje 14% n\u00eb 2020 kur nisi pandemia n\u00eb raport me 2019, por industria humbi mund\u00ebsin\u00eb \u201ce art\u00eb\u201d p\u00ebr t\u00eb shfryt\u00ebzuar hap\u00ebsirat e krijuara n\u00eb tregun europian dhe m\u00eb gjer\u00eb t\u00eb bim\u00ebve mjek\u00ebsore.<\/p>\n<p>Pamund\u00ebsia e eksportuesve p\u00ebr t\u00eb investuar n\u00eb makineri dhe p\u00ebr t\u00eb rritur shkall\u00ebn e p\u00ebrpunimit t\u00eb produktit final ndikoi n\u00eb humbjen e shansit t\u00eb sektorit p\u00ebr t\u00eb konkurruar me rajonin.<\/p>\n<p>Sipas t\u00eb dh\u00ebnave t\u00eb doganave, eksportet e bim\u00ebve mjek\u00ebsore n\u00eb vitin 2021 u rrit\u00ebn 6% krahasuar me vitin e kaluar. P\u00ebr vitin 2022, kryetari i Shoqat\u00ebs s\u00eb Bim\u00ebve Medicinale dhe Aromatike, Filip Gjoka, tha p\u00ebr \u201cMonitor\u201d se trendi rrit\u00ebs i eksporteve 6-7% do t\u00eb mund t\u00eb garantohet vet\u00ebm me rritjen e importit t\u00eb bim\u00ebve mjek\u00ebsore, pasi n\u00eb vend ekziston munges\u00eb e theksuar e l\u00ebnd\u00ebs s\u00eb par\u00eb.<\/p>\n<p>P\u00ebr kreun e Shoqat\u00ebs s\u00eb Bim\u00ebve Medicinale \u00ebsht\u00eb shqet\u00ebsuese heqja e skem\u00ebs s\u00eb kreditueshme t\u00eb TVSH-s\u00eb 6%, q\u00eb do t\u00eb shtoj\u00eb pesimizmin e fermer\u00ebve p\u00ebr t\u00eb kultivuar tokat bujq\u00ebsore. Arsye tjet\u00ebr e r\u00ebnies s\u00eb prodhimit vendas mbetet shpopullimi i zonave malore, por edhe ikja e fermer\u00ebve n\u00eb emigracion.<\/p>\n<p>\u201cNga viti n\u00eb vit, importi i bim\u00ebve q\u00eb m\u00eb pas rieksportohen \u00ebsht\u00eb rritur. P\u00ebr 2021, vlera e importeve ishte 2 milion\u00eb dollar\u00eb dhe parashikohet t\u00eb zgjerohet edhe n\u00eb vitin 2022. Sip\u00ebrmarr\u00ebsit importojm\u00eb m\u00ebllag\u00ebn e bardh\u00eb, d\u00ebllinj\u00ebn e zez\u00eb, rigonin, rozmarin\u00ebn nga Serbia, Kosova, Maqedonia e Veriut, Tunizia dhe Ukraina, pasi tokat n\u00eb vend jan\u00eb djerr.<\/p>\n<p>Kompanit\u00eb jan\u00eb t\u00eb detyruara t\u00eb importojn\u00eb l\u00ebnd\u00eb t\u00eb par\u00eb nga Kosova, Mali i Zi, Tunizia, Ukraina dhe vende t\u00eb tjera me q\u00ebllim q\u00eb t\u00eb p\u00ebrmbushim k\u00ebrkesat e tregut t\u00eb huaj q\u00eb bashk\u00ebpunojm\u00eb prej 30 vitesh\u201d.<\/p>\n<p>Vendi kryesor i eksporteve \u00ebsht\u00eb Gjermania. P\u00ebr 2020-n, rreth 32% e produkteve t\u00eb k\u00ebtij grupi u eksportuan n\u00eb Gjermani, SHBA dhe rreth 10% e tyre n\u00eb Turqi dhe Franc\u00eb.<\/p>\n<p>\u00a0<\/p>\n<figure id=\"attachment_276426\" class=\"wp-caption alignnone\" aria-describedby=\"caption-attachment-276426\"><a rel=\"nofollow\" href=\"https:\/\/378827-1187191-raikfcquaxqncofqfm.stackpathdns.com\/images\/2022\/03\/Eksportet-e-bimeve-mjekesore-sipas-shteteve-1022.jpg\"><img fetchpriority=\"high\" decoding=\"async\" class=\"size-full wp-image-276426 ls-is-cached lazyloaded\" alt=\"\" width=\"1393\" height=\"1504\" src=\"https:\/\/378827-1187191-raikfcquaxqncofqfm.stackpathdns.com\/images\/2022\/03\/Eksportet-e-bimeve-mjekesore-sipas-shteteve-1022.jpg\"\/><\/a><figcaption id=\"caption-attachment-276426\" class=\"wp-caption-text\">Burimi: Doganat<\/figcaption><\/figure>\n<p><strong>A do t\u00eb importohet sherebela dhe rigoni p\u00ebr tu p\u00ebrpunuar m\u00eb pas p\u00ebr eksport?<\/strong><\/p>\n<p>Kompania \u201cAlbanian Herb\u201d, n\u00eb Shkozet t\u00eb Durr\u00ebsit, \u00ebsht\u00eb e njohur p\u00ebr bashk\u00ebpunimin e saj me nj\u00eb nd\u00ebr sip\u00ebrmarrjet m\u00eb t\u00eb m\u00ebdha turke p\u00ebr eksportin e rigonit dhe t\u00eb sherebel\u00ebs.<\/p>\n<p>Kujtim Zere, nga \u201cAlbanian Herb\u201d, pohoi se k\u00ebt\u00eb vit, sektori do t\u00eb ket\u00eb v\u00ebshtir\u00ebsi p\u00ebr t\u00eb p\u00ebrmbushur k\u00ebrkesat p\u00ebr eksport t\u00eb bim\u00ebve mjek\u00ebsore. Arsyet kryesore jan\u00eb problematikat e mbartura nd\u00ebr vite.<\/p>\n<p>\u201cProblemet p\u00ebr sektorin e eksportit t\u00eb bim\u00ebve mjek\u00ebsore jan\u00eb krijuar nd\u00ebr vite dhe p\u00ebr to nuk \u00ebsht\u00eb dh\u00ebn\u00eb zgjidhje. Nga kompanit\u00eb po ndihet m\u00eb shum\u00eb mungesa e fuqis\u00eb pun\u00ebtore p\u00ebr mbledhjen e bim\u00ebve n\u00eb male dhe n\u00eb fabrikat p\u00ebrpunuese, por n\u00eb an\u00ebn tjet\u00ebr, ka edhe r\u00ebnie t\u00eb t\u00eb mbjellave nga fermer\u00ebt.<\/p>\n<p>Me kalimin e viteve po ulet sasia e bim\u00ebve natyrale q\u00eb mbillen nga bujqit, p\u00ebr shkak t\u00eb largimit t\u00eb tyre. Zonat malore jan\u00eb plot me bim\u00eb, por nuk ka njer\u00ebz q\u00eb t\u2019i mbledhin. Nj\u00eb pjes\u00eb e konsiderueshme e fermer\u00ebve jan\u00eb larguar nga fshati dhe kan\u00eb emigruar n\u00eb Greqi dhe Gjermani, pasi nuk iu leverdis t\u00eb mbjellin tok\u00ebn.<\/p>\n<p>Fermer\u00ebt e tjer\u00eb kan\u00eb ulur kultivimin e bim\u00ebve, pasi nuk i p\u00ebrballojn\u00eb kostot e t\u00eb mbjellave. P\u00ebr shkak t\u00eb k\u00ebtyre dukurive, 2-3 vitet e fundit kompanit\u00eb eksportuese t\u00eb bim\u00ebve mjek\u00ebsore dhe aromatike jan\u00eb detyruar t\u00eb importojn\u00eb l\u00ebnd\u00ebn e par\u00eb.<\/p>\n<p>K\u00ebt\u00eb vit hyri n\u00eb fuqi edhe heqja 6% e TVSh-s\u00eb s\u00eb kreditueshme, q\u00eb do t\u00eb shtoj\u00eb problematikat e sektorit. Efekti i par\u00eb do t\u00eb jet\u00eb tek ulja e \u00e7mimit, e cila prek fermerin q\u00eb kultivon bim\u00ebt mjek\u00ebsore\u201d.<\/p>\n<p>Puna p\u00ebr grumbullimin e bim\u00ebve edhe p\u00ebr k\u00ebt\u00eb kompani eksportuese \u00ebsht\u00eb e organizuar me fermer\u00ebt. Para se t\u00eb blihen nga fermer\u00ebt, produktet kontrollohen n\u00eb pikat e grumbullimit, por edhe pasi vijn\u00eb n\u00eb fabrik\u00eb p\u00ebr pesticide. N\u00eb tregjet e huaja, aktualisht \u00ebsht\u00eb rritur k\u00ebrkesa p\u00ebr bim\u00eb mjek\u00ebsore, e forcuar edhe nga pandemia.<\/p>\n<p>Eksportuesit ngren\u00eb shqet\u00ebsimin e munges\u00ebs s\u00eb bim\u00ebve n\u00eb vend, \u00e7ka do t\u2019i detyroj\u00eb ata t\u00eb importojn\u00eb nga shtetet e tjera dhe m\u00eb pas t\u2019i rieksportojn\u00eb. Kompania \u201cAlbanian Herb\u201d e eksporton sherebel\u00ebn e kultivuar nga zona Mbishkodr\u00ebs n\u00eb Turqi, nd\u00ebrsa rigoni i kultivuar n\u00eb zon\u00ebn e Belshit eksportohet n\u00eb Greqi.<\/p>\n<p>Edhe p\u00ebr eksportuesin Kujtim Zere, ekziston frika q\u00eb, k\u00ebt\u00eb vit, k\u00ebrkesa p\u00ebr eksporte nuk do t\u00eb mund t\u00eb plot\u00ebsohet nga tregu vendas.<\/p>\n<p>Sipas tij, e ardhmja e sektorit duhet t\u00eb jet\u00eb shtimi i kultivimeve, i cili k\u00ebrkon mb\u00ebshtetje n\u00eb subvencione p\u00ebr fermer\u00ebt, n\u00eb t\u00eb kund\u00ebrt kompanit\u00eb do t\u00eb jen\u00eb t\u00eb detyruara t\u00eb importojn\u00eb l\u00ebnd\u00ebn e par\u00eb nga jasht\u00eb. \u201cRritja e k\u00ebrkes\u00ebs gjithmon\u00eb \u00ebsht\u00eb shoq\u00ebruar me ulje t\u00eb cil\u00ebsis\u00eb s\u00eb bim\u00ebs s\u00eb sherebel\u00ebs nga tregu vendas.<\/p>\n<p>P\u00ebr k\u00ebt\u00eb arsye, p\u00ebr t\u00eb plot\u00ebsuar kontratat e eksportit, shum\u00eb kompani jan\u00eb detyruar t\u00eb importojn\u00eb nga shtete si Mali i Zi, Bosnj\u00eb-Hercegovina dhe Egjipti. K\u00ebt\u00eb vit shihet se ka r\u00ebnie t\u00eb prodhimit t\u00eb sherebel\u00ebs dhe kjo po ndodh p\u00ebr shkak t\u00eb emigrimit t\u00eb popullsis\u00eb t\u00eb k\u00ebtyre zonave. Ne ende nuk kemi nisur importin, por n\u00ebse do t\u00eb jet\u00eb e nevojshme, do t\u00eb marrin l\u00ebnd\u00ebn e par\u00eb nga jasht\u00eb. Para disa vitesh kemi importuar nga Bosnj\u00eb-Hercegovina.\u201d<\/p>\n<p>Arif Da\u00e7i, nga kompania \u201cAgroherbal\u201d, thekson se k\u00ebt\u00eb vit, importi i bim\u00ebve mjek\u00ebsore do t\u00eb diktohet nga hap\u00ebsirat e tregut t\u00eb eksporteve p\u00ebr Europ\u00ebn.<\/p>\n<p>\u201cNuk \u00ebsht\u00eb vet\u00ebm r\u00ebnia e prodhimit q\u00eb ka ndikuar tek importet e bim\u00ebve medicinale. N\u00eb vend kultivohen bim\u00eb q\u00eb nuk jan\u00eb konkurruese p\u00ebr tregun, pasi prodhimi i Egjiptit apo Marokut \u00ebsht\u00eb m\u00eb cil\u00ebsor, p\u00ebr shkak t\u00eb klim\u00ebs dhe p\u00ebrpunimit. Importet kryhen edhe p\u00ebr disa lloje bim\u00ebsh q\u00eb nuk kultivohen, apo pasi \u00e7mimet e tyre n\u00eb Shqip\u00ebri jan\u00eb m\u00eb t\u00eb shtrenjta se vendet e rajonit.<\/p>\n<p>Kjo nuk mund t\u00eb konsiderohet fatalitet p\u00ebr sektorin, por shfryt\u00ebzimi i mund\u00ebsive p\u00ebr t\u00eb ruajtur pozicionet n\u00eb tregun e huaj\u201d. Kompania \u201cAgroherbal\u201d e plot\u00ebson pjes\u00ebn m\u00eb t\u00eb madhe t\u00eb eksporteve nga tregu vendas, si dhe importon bim\u00eb nga Kosova, Egjipti apo Maroku.<\/p>\n<figure id=\"attachment_276427\" class=\"wp-caption alignnone\" aria-describedby=\"caption-attachment-276427\"><a rel=\"nofollow\" href=\"https:\/\/378827-1187191-raikfcquaxqncofqfm.stackpathdns.com\/images\/2022\/03\/Eksporti-i-bimeve-mjekesore-dhe-aromatike-1022.jpg\"><img decoding=\"async\" class=\"wp-image-276427 size-full ls-is-cached lazyloaded\" alt=\"\" width=\"1360\" height=\"877\" src=\"https:\/\/378827-1187191-raikfcquaxqncofqfm.stackpathdns.com\/images\/2022\/03\/Eksporti-i-bimeve-mjekesore-dhe-aromatike-1022.jpg\"\/><\/a><figcaption id=\"caption-attachment-276427\" class=\"wp-caption-text\">Burimi: Doganat<\/figcaption><\/figure>\n<p><strong>Shkalla e p\u00ebrpunimit t\u00eb produktit final<\/strong><\/p>\n<p>Shkalla e p\u00ebrpunimit t\u00eb bim\u00ebve n\u00eb Shqip\u00ebri \u00ebsht\u00eb e ul\u00ebt p\u00ebr shkak t\u00eb munges\u00ebs s\u00eb investimeve. N\u00eb t\u00ebr\u00ebsi, sektori arrin t\u00eb p\u00ebrpunoj\u00eb n\u00eb produkt final 25% t\u00eb prodhimit, nd\u00ebrsa 75% eksportohet si l\u00ebnd\u00eb e par\u00eb.<\/p>\n<p>Hyrja n\u00eb fuqi n\u00eb vitin 2023 e kritereve t\u00eb reja p\u00ebr aplikim t\u00eb fondeve t\u00eb BE-s\u00eb nga kompanit\u00eb eksportuese t\u00eb bim\u00ebve mjek\u00ebsore, pritet t\u2019i jap\u00eb frym\u00ebmarrje sektorit, sipas kryetarit t\u00eb Shoqat\u00ebs s\u00eb Bim\u00ebve Medicinale, Filip Gjoka.<\/p>\n<p>\u201cPresim q\u00eb p\u00ebr vitet 2023-2030, shkalla e p\u00ebrpunimit t\u00eb produktit final t\u00eb rritet, pasi hyn n\u00eb fuqi ndryshimi i rregullave p\u00ebr aplikimet e kompanive shqiptare n\u00eb projektet e granteve t\u00eb BE-s\u00eb.<\/p>\n<p>Me vendimin e ndryshuar nga Ministria e Bujq\u00ebsis\u00eb dhe Zhvillimit Rural, edhe kompanit\u00eb me xhiro deri n\u00eb 11 milion\u00eb dollar\u00eb kan\u00eb t\u00eb drejt\u00eb t\u00eb aplikojn\u00eb p\u00ebr fondet e BE-s\u00eb. M\u00eb par\u00eb, kompanit\u00eb me xhiro deri 2,4 mln dollar\u00eb nuk mund t\u00eb aplikonin p\u00ebr fondet mb\u00ebshtet\u00ebse t\u00eb BE-s\u00eb.<\/p>\n<p>Shum\u00eb kompani jan\u00eb penalizuar p\u00ebr shkak t\u00eb k\u00ebsaj mase. Rritja e pragut t\u00eb xhiros p\u00ebr fonde do t\u00eb ndikoj\u00eb pozitivisht te rritja e eksporteve t\u00eb tyre. Kompanit\u00eb e eksportit t\u00eb bim\u00ebve mjek\u00ebsore nuk mund t\u00eb zhvillohen pa magazina dhe pika t\u00eb m\u00ebdha t\u00eb grumbullimit t\u00eb bim\u00ebve.<\/p>\n<p>P\u00ebrfitimi i k\u00ebtyre fondeve do t\u00eb rris\u00eb kapacitetin magazinues dhe p\u00ebrfitues t\u00eb sip\u00ebrmarrjeve. P\u00ebr ne \u00ebsht\u00eb edhe nj\u00eb shpres\u00eb e madhe p\u00ebr t\u00eb rritur konkurrenc\u00ebn me vendet e rajonit\u201d.<\/p>\n<p><strong>Pse po e braktisin tok\u00ebn fermer\u00ebt?<\/strong><\/p>\n<p>Fermer\u00ebt po braktisin serat t\u00eb ngritura me t\u00eb ardhurat e emigracionit, p\u00ebr t\u00eb punuar s\u00ebrish jasht\u00eb. Kryetari i Shoqat\u00ebs s\u00eb Fermer\u00ebve, Eduard Sharka, tha p\u00ebr \u201cMonitor\u201d se investimet e tyre kan\u00eb falimentuar, pasi 90% t\u00eb produkteve i shit\u00ebn n\u00ebn kosto.<\/p>\n<p>\u201cKjo \u00ebsht\u00eb arsyeja kryesore q\u00eb shum\u00eb prej tyre po i l\u00ebn\u00eb tokat djerr, po i braktisin serat dhe po largohen. Jan\u00eb me dhjet\u00ebra raste fermer\u00ebsh q\u00eb largohen p\u00ebr t\u00eb punuar n\u00eb serat e Sicilis\u00eb dhe Kret\u00ebs. Fermer\u00ebt kan\u00eb jetuar edhe m\u00eb par\u00eb n\u00eb k\u00ebto shtete.<\/p>\n<p>Remitancat e fituara nd\u00ebr vite i investuan n\u00eb vendin e tyre p\u00ebr ngritjen e serave. Por duke qen\u00eb se sektori i bujq\u00ebsis\u00eb \u00ebsht\u00eb tep\u00ebr kaotik, pa rregulla, pa burs\u00eb, pa inpute t\u00eb kontrolluara, pa subvencione, fermat e tyre arrit\u00ebn t\u00eb lul\u00ebzonin vet\u00ebm p\u00ebr 2-3 vjet\u201d. Arsyet kryesore q\u00eb po i shtyjn\u00eb fermer\u00ebt t\u00eb braktisin investimet, sipas drejtuesit t\u00eb Shoqat\u00ebs s\u00eb Fermer\u00ebve jan\u00eb buxheti i ul\u00ebt p\u00ebr bujq\u00ebsin\u00eb dhe mungesa e fondeve mb\u00ebshtet\u00ebse ndaj bujkut.<\/p>\n<p>\u201cFondi p\u00ebr Ministrin\u00eb e Bujq\u00ebsis\u00eb dhe Zhvillimit Rural \u00ebsht\u00eb 1,2% e totalit t\u00eb buxhetit, n\u00eb Kosov\u00eb z\u00eb 3,6% t\u00eb buxhetit dhe p\u00ebr vendet e Europ\u00ebs, 5%. N\u00eb BE, pesha e bujq\u00ebsis\u00eb n\u00eb Prodhimin e Brendsh\u00ebm Bruto \u00ebsht\u00eb 2-3%, nd\u00ebrsa n\u00eb Shqip\u00ebri \u00ebsht\u00eb 20% e PBB-s\u00eb.<\/p>\n<p>Raporti \u00ebsht\u00eb shum\u00eb i zhdrejt\u00eb dhe q\u00eb k\u00ebtu nisin problemet p\u00ebr sektorin. N\u00eb an\u00ebn tjet\u00ebr, zbatimi i subvencioneve do t\u00eb leht\u00ebsonte kostot e prodhimit p\u00ebr fermer\u00ebt dhe do t\u00eb stimulonte ata t\u00eb punonin tok\u00ebn. P\u00ebr shkak t\u00eb munges\u00ebs s\u00eb mb\u00ebshtetjes s\u00eb bujq\u00ebsis\u00eb, fermer\u00ebt po p\u00ebrballen \u00e7do vit me humbje. K\u00ebt\u00eb vit pritet t\u00eb ket\u00eb r\u00ebnie drastike t\u00eb eksporteve\u201d.<\/p>\n<p><strong><a rel=\"nofollow\" href=\"https:\/\/378827-1187191-raikfcquaxqncofqfm.stackpathdns.com\/images\/2022\/02\/Bime-mjekesore-dhe-aromatike-1017.jpg\"><img decoding=\"async\" class=\"alignnone size-full wp-image-274380 ls-is-cached lazyloaded\" alt=\"\" width=\"1140\" height=\"570\" src=\"https:\/\/378827-1187191-raikfcquaxqncofqfm.stackpathdns.com\/images\/2022\/02\/Bime-mjekesore-dhe-aromatike-1017.jpg\"\/><\/a><\/strong><\/p>\n<p><strong>Masat q\u00eb duhet t\u00eb zbatohen n\u00eb bujq\u00ebsi\u00a0<\/strong><\/p>\n<p>Shoqata e Bim\u00ebve Medicinale dhe Aromatike thot\u00eb se, deri tani, nga Ministria e Bujq\u00ebsis\u00eb dhe Zhvillimit Rural nuk ka ende nj\u00eb politik\u00eb t\u00eb mir\u00ebfillt\u00eb p\u00ebr subvencionet e fermer\u00ebve n\u00eb mb\u00ebshtetje t\u00eb k\u00ebsaj industrie.<\/p>\n<p>Garancia Sovrane, q\u00eb parashikon n\u00eb nj\u00eb fond prej 1 mld lek\u00ebsh, n\u00eb dispozicion t\u00eb fermer\u00ebve p\u00ebr t\u00eb financuar 50% kolateralin e kredive t\u00eb bujq\u00ebsis\u00eb konsiderohet nga shoqatat e bujq\u00ebsis\u00eb mas\u00eb e pamjaftueshme p\u00ebr t\u00eb zgjidhur problematikat e sektorit.<\/p>\n<p>Filip Gjoka thot\u00eb se kjo \u00ebsht\u00eb nj\u00eb mas\u00eb e vog\u00ebl q\u00eb nuk mund t\u00eb p\u00ebrmbush\u00eb k\u00ebrkesat e sektorit agrop\u00ebrpunues p\u00ebr financim. \u201cShum\u00eb fermer\u00eb t\u00eb vegj\u00ebl, ende nuk jan\u00eb formalizuar dhe e kan\u00eb t\u00eb pamundur t\u00eb p\u00ebrfitojn\u00eb subvencionet e qeveris\u00eb.<\/p>\n<p>Grupimi i fermer\u00ebve n\u00eb kooperativa do t\u00eb ishte nj\u00eb zgjidhje q\u00eb do t\u00eb ndihmonte n\u00eb formalizimin e bujqve. Por kjo nism\u00eb duket e pamundur p\u00ebr t\u2019u realizuar, pasi shum\u00eb fermer\u00eb ende nuk jan\u00eb t\u00eb gatsh\u00ebm t\u00eb grupohen n\u00eb bashk\u00ebsi t\u00eb vogla. Subvencionet e qeveris\u00eb duhet t\u00eb shkojn\u00eb direkt te fermer\u00ebt e formalizuar dhe jo p\u00ebr grumbulluesit e produkteve bujq\u00ebsore\u201d.<\/p>\n<p>P\u00ebr drejtuesin e Shoqat\u00ebs s\u00eb Fermer\u00ebve, Eduard Sharka, do t\u00eb ishte m\u00eb e leverdishme q\u00eb fondi t\u00eb p\u00ebrdorej p\u00ebr zbutjen e interesave t\u00eb kredive, ose p\u00ebr financimin e primit t\u00eb siguracioneve p\u00ebr serat. \u201cFermer\u00ebt e vegj\u00ebl dhe t\u00eb mes\u00ebm nuk mund t\u00eb aplikojn\u00eb p\u00ebr p\u00ebrfitimin fondesh nga garancia sovrane, pasi nuk p\u00ebrmbushin kriteret p\u00ebr t\u2019u financuar nga bankat.<\/p>\n<p>Nga kjo mas\u00eb mund t\u00eb p\u00ebrfitojn\u00eb vet\u00ebm fermat, t\u00eb cilat jan\u00eb t\u00eb pakta n\u00eb num\u00ebr. Garancit\u00eb sovrane q\u00eb u aplikuan edhe n\u00eb periudh\u00ebn e fillimit t\u00eb pandemis\u00eb treguan se interesi i biznesit p\u00ebr to ishte i ul\u00ebt, p\u00ebr shkak t\u00eb interesave t\u00eb larta.<\/p>\n<p>Nisur nga p\u00ebrvoja e kaluar dhe me problematikat e m\u00ebdha t\u00eb sektorit t\u00eb bujq\u00ebsis\u00eb, do t\u00eb ishte m\u00eb e p\u00ebrshtatshme q\u00eb fondi, edhe pse \u00ebsht\u00eb i vog\u00ebl, duhej t\u00eb p\u00ebrdorej p\u00ebr zbutjen e interesave.<\/p>\n<p>Ulja e interesave e nxit m\u00eb tep\u00ebr fermerin t\u00eb aplikoj\u00eb p\u00ebr kredi dhe vet\u00ebm kjo mas\u00eb mund t\u00eb nxiste financimin e fermer\u00ebve n\u00eb bujq\u00ebsis\u00eb.<\/p>\n<p>Dh\u00ebnia e granteve p\u00ebr mbulimin e interesave t\u00eb kredive jan\u00eb masa q\u00eb po zbatohen nga shum\u00eb shtete. Para problemeve q\u00eb ka bujq\u00ebsia k\u00ebt\u00eb vit, kjo mas\u00eb \u00ebsht\u00eb shum\u00eb e vog\u00ebl. Sektori \u00ebsht\u00eb n\u00eb kriz\u00eb prej tre vitesh dhe shum\u00eb produkte hidhen n\u00eb kanale.<\/p>\n<p>D\u00ebme t\u00eb m\u00ebdha jan\u00eb shkaktuar edhe nga fatkeq\u00ebsit\u00eb natyrore ku nuk nd\u00ebrhyn njeri. Mungon aksesi p\u00ebr siguracionin e fermave. Fondi me vler\u00eb 1 miliard lek\u00eb do t\u00eb ishte m\u00eb i vlefsh\u00ebm n\u00ebse do t\u00eb p\u00ebrdorej p\u00ebr t\u00eb mbuluar primin e sigurimit t\u00eb serave.<\/p>\n<p>Jemi n\u00eb nj\u00eb pik\u00eb ku investimet n\u00eb bujq\u00ebsi po braktisen. Masat e qeveris\u00eb duhet t\u00eb fokusohen n\u00eb ruajtjen e investimeve, nuk \u00ebsht\u00eb momenti p\u00ebr investime t\u00eb reja, pasi kredit\u00eb jan\u00eb p\u00ebr investime t\u00eb reja\u201d.<\/p>\n<p>K\u00ebt\u00eb vit, sektorit t\u00eb bujq\u00ebsis\u00eb i shtohet edhe problemi i rritjes s\u00eb kostove nga \u00e7mimet e larta t\u00eb inputeve bujq\u00ebsore. \u201cNd\u00ebrsa t\u00eb gjitha qeverit\u00eb mor\u00ebn masa p\u00ebr t\u00eb kompensuar efektin e kriz\u00ebs globale n\u00eb rritjen e kostove t\u00eb fermerit, qeveria i shtoi 10% TVSH inputeve bujq\u00ebsore.<\/p>\n<p>P\u00ebr shkak t\u00eb k\u00ebsaj mase, nga t\u00eb dh\u00ebnat e shoqat\u00ebs 25% e fermer\u00ebve nuk kan\u00eb porositur fidan\u00eb p\u00ebr mbjelljen e serave\u201d, shton z. Sharka. Vendosja e TVSH-s\u00eb 10% te \u00e7mimet e imputeve bujq\u00ebsore u miratua me paket\u00ebn e re fiskale nga zero q\u00eb ishte prej 2018-s.<\/p>\n<p>P\u00ebr t\u00eb p\u00ebrballuar situat\u00ebn n\u00eb bujq\u00ebsi, Shoqata e Fermer\u00ebve dhe KASH k\u00ebrkuan n\u00eb fund t\u00eb vitit t\u00eb kaluar ndryshimin e modelit t\u00eb p\u00ebrdorur deri tani p\u00ebr subvencionimin, duke kaluar nga subvencionet indirekte, t\u00eb cilat kalojn\u00eb n\u00ebp\u00ebrmjet proceseve burokratike t\u00eb v\u00ebshtira p\u00ebr fermer\u00ebt, n\u00eb subvencione t\u00eb drejtp\u00ebrdrejta p\u00ebr prodhimin, n\u00ebp\u00ebrmjet faturave tatimore.<\/p>\n<p>Ata propozuan subvencione direkte p\u00ebr fermer\u00ebt n\u00ebp\u00ebrmjet fatur\u00ebs tatimore me fond n\u00eb vler\u00ebn 70 milion\u00eb euro\/vit p\u00ebr fermer\u00ebt e fruta-perimeve; 5 milion\u00eb euro\/vit fonde mbrojtje p\u00ebr bizneset eksportuese, pasi jan\u00eb me risk p\u00ebr shkak t\u00eb kushteve t\u00eb ekonomis\u00eb dhe duhen t\u00eb mbrohen.<\/p>\n<p>Skema e subvencionimit direkt t\u00eb fermerit, q\u00eb kultivon perime t\u00eb fresk\u00ebta n\u00eb baz\u00eb t\u00eb produktit t\u00eb hedhur n\u00eb treg, t\u00eb justifikuar me fatur\u00eb tatimore, u k\u00ebrkua t\u00eb jet\u00eb e ngjashme me skem\u00ebn e aplikuar n\u00eb vitin 2019 p\u00ebr prodhuesit e qum\u00ebshtit, por pa procedurat burokratike t\u00eb aplikimit dhe konkurrimit n\u00eb AZHBR dhe pa limit.<\/p>\n<p>Edhe nga Shoqata e P\u00ebrpunuesve t\u00eb Qum\u00ebshtit u k\u00ebrkua 10 lek\u00eb subvencion p\u00ebr \u00e7do lit\u00ebr qum\u00ebsht lope\/dele\/dhi t\u00eb dor\u00ebzuar nga fermeri n\u00eb pikat e licencuara t\u00eb grumbullimit ose fabrikat e p\u00ebrpunimit t\u00eb qum\u00ebshtit. Sipas tyre, skema mb\u00ebshtet\u00ebse duhet t\u00eb jet\u00eb pa limit, n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb q\u00eb \u00e7do fermer ta p\u00ebrfitoj\u00eb subvencionin p\u00ebr \u00e7do lit\u00ebr qum\u00ebsht t\u00eb prodhuar, nj\u00eblloj si n\u00eb rajon.<\/p>\n<p><a rel=\"nofollow\" href=\"https:\/\/378827-1187191-raikfcquaxqncofqfm.stackpathdns.com\/images\/2021\/01\/Bime-Mjekesore-963.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"size-full wp-image-251828 ls-is-cached lazyloaded\" sizes=\"(max-width: 1200px) 100vw, 1200px\" srcset=\"https:\/\/378827-1187191-raikfcquaxqncofqfm.stackpathdns.com\/images\/2021\/01\/Bime-Mjekesore-963.jpg 1200w, https:\/\/378827-1187191-raikfcquaxqncofqfm.stackpathdns.com\/images\/2021\/01\/Bime-Mjekesore-963-300x169.jpg 300w, https:\/\/378827-1187191-raikfcquaxqncofqfm.stackpathdns.com\/images\/2021\/01\/Bime-Mjekesore-963-768x432.jpg 768w, https:\/\/378827-1187191-raikfcquaxqncofqfm.stackpathdns.com\/images\/2021\/01\/Bime-Mjekesore-963-1024x576.jpg 1024w, https:\/\/378827-1187191-raikfcquaxqncofqfm.stackpathdns.com\/images\/2021\/01\/Bime-Mjekesore-963-185x104.jpg 185w, https:\/\/378827-1187191-raikfcquaxqncofqfm.stackpathdns.com\/images\/2021\/01\/Bime-Mjekesore-963-110x62.jpg 110w, https:\/\/378827-1187191-raikfcquaxqncofqfm.stackpathdns.com\/images\/2021\/01\/Bime-Mjekesore-963-409x230.jpg 409w, https:\/\/378827-1187191-raikfcquaxqncofqfm.stackpathdns.com\/images\/2021\/01\/Bime-Mjekesore-963-100x56.jpg 100w, https:\/\/378827-1187191-raikfcquaxqncofqfm.stackpathdns.com\/images\/2021\/01\/Bime-Mjekesore-963-900x506.jpg 900w\" alt=\"\" width=\"1200\" height=\"675\" src=\"https:\/\/378827-1187191-raikfcquaxqncofqfm.stackpathdns.com\/images\/2021\/01\/Bime-Mjekesore-963.jpg\" data-sizes=\"(max-width: 1200px) 100vw, 1200px\"\/><\/a><\/p>\n<p>\u00a0<\/p>\n<p><strong>T\u00eb ardhurat e kompanive eksportuese<\/strong><\/p>\n<p>T\u00eb ardhurat e kompanis\u00eb \u201cFilip Co\u201d p\u00ebr 2020 u rrit\u00ebn 34% m\u00eb shum\u00eb se n\u00eb 2019-n. Rritje sh\u00ebnuan edhe fitimet prej 41%. N\u00eb vitin 2019, t\u00eb ardhurat e kompanis\u00eb ran\u00eb 6,5% krahasuar me 2018 sipas t\u00eb dh\u00ebnave t\u00eb Qendr\u00ebs Komb\u00ebtare t\u00eb Biznesit. T\u00eb ardhurat e kompanis\u00eb \u201cAgroherbal\u201d p\u00ebr 2020 regjistruan tkurrje t\u00eb leht\u00eb prej 4%, nd\u00ebrsa fitimet ran\u00eb 1%.<\/p>\n<p>N\u00eb vitin 2020, kompania \u201cAlbanian Herb\u201d rriti t\u00eb ardhurat 22% m\u00eb shum\u00eb se n\u00eb 2019, nd\u00ebrsa fitimet ran\u00eb 12%. P\u00ebr 2019, t\u00eb ardhurat e kompanis\u00eb u rrit\u00ebn 28% dhe fitimi 22% m\u00eb shum\u00eb se n\u00eb 2018.<\/p>\n<p>N\u00eb vitin 2020, kompania \u201cGjedra\u201d ka pasur r\u00ebnie t\u00eb leht\u00eb t\u00eb t\u00eb ardhurave 2%, nd\u00ebrsa fitimet u rrit\u00ebn 71%. Edhe p\u00ebr 2019-n, t\u00eb ardhurat e operatorit \u201cGjedra\u201d u tkurr\u00ebn 9% se nj\u00eb vit m\u00eb par\u00eb, nd\u00ebrsa fitimi u rrit vet\u00ebm 1%.<\/p>\n<p>R\u00ebnie t\u00eb t\u00eb ardhurave n\u00eb 2020 regjistroi edhe kompania \u201cBallenja\u201d, 64% m\u00eb pak se n\u00eb 2019 dhe 1% kompania \u201cHerba Fructus Natyror\u201d. N\u00eb 2019 sipas t\u00eb dh\u00ebnave t\u00eb QKB-s\u00eb, t\u00eb ardhurat e kompanis\u00eb \u201cBallenja\u201d u rrit\u00ebn 96% m\u00eb shum\u00eb se n\u00eb 2018-n.<\/p>\n<p><a rel=\"nofollow\" href=\"https:\/\/378827-1187191-raikfcquaxqncofqfm.stackpathdns.com\/images\/2022\/03\/Tregues-financiare-te-kompanive-1022.png\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone size-full wp-image-276428 ls-is-cached lazyloaded\" alt=\"\" width=\"1318\" height=\"404\" src=\"https:\/\/378827-1187191-raikfcquaxqncofqfm.stackpathdns.com\/images\/2022\/03\/Tregues-financiare-te-kompanive-1022.png\"\/><\/a><\/p>\n<p><strong>Trafiku i drog\u00ebs n\u00ebp\u00ebrmjet bim\u00ebve mjek\u00ebsore po penalizon eksportuesit e ndersh\u00ebm\u00a0<\/strong><\/p>\n<p>Ngjarja e ndodhur dit\u00ebt e fundit t\u00eb vitit t\u00eb kaluar ku nj\u00eb subjekt i vog\u00ebl eksportues i bim\u00ebve mjek\u00ebsore u kap nga policia duke transportuar n\u00eb kamion edhe l\u00ebnd\u00eb narkotike n\u00eb kufirin e Malit e Zi po penalizon me vonesa n\u00eb kontrolle e kosto shtes\u00eb transporti edhe sip\u00ebrmarrjet e ndershme q\u00eb operojn\u00eb prej 30 vitesh n\u00eb sektorin e eksporteve.<\/p>\n<p>Kryetari i Shoqat\u00ebs s\u00eb Bim\u00ebve Medicinale dhe Aromatike, Filip Gjoka, pohoi p\u00ebr \u201cMonitor\u201d se ngjarja e ndodhur prej nj\u00eb muaji po krijon shqet\u00ebsime p\u00ebr eksportuesit, t\u00eb cil\u00ebt operojn\u00eb prej vitesh rregullisht n\u00eb treg.<\/p>\n<p>Sipas tij, pas k\u00ebsaj ngjarje nga pala e Malit t\u00eb Zi \u00ebsht\u00eb vendosur q\u00eb asnj\u00eb kamion q\u00eb eksporton bim\u00eb mjek\u00ebsore t\u00eb mos kaloj\u00eb kufirin pa kryer skanimin. Shqet\u00ebsimet p\u00ebr kompanit\u00eb jan\u00eb krijuar nga zvarritjet e gjata q\u00eb kamion\u00ebt me bim\u00eb mjek\u00ebsore duhen t\u2019iu n\u00ebnshtrohen skanimit n\u00eb Portin e Durr\u00ebsit dhe m\u00eb pas t\u00eb vijojn\u00eb kalimin tok\u00ebsor n\u00eb Dogan\u00ebn e Hanit t\u00eb Hotit.<\/p>\n<p>\u201cP\u00ebr eksportin tok\u00ebsor t\u00eb bim\u00ebve mjek\u00ebsore drejt shteteve t\u00eb Europ\u00ebs shumica e sip\u00ebrmarrjeve t\u00eb sektorit kalojn\u00eb n\u00ebp\u00ebrmjet kufirit me Malit i Zi. Ngjarja e fundvitit ka shtuar v\u00ebshtir\u00ebsit\u00eb e pun\u00ebs son\u00eb, pasi para se t\u00eb kalojn\u00eb n\u00eb Dogan\u00ebn e Hanit t\u00eb Hotit, fillimisht kamion\u00ebt duhet t\u00eb skanohen n\u00eb Portin e Durr\u00ebsit.<\/p>\n<p>Mungesa e skaner\u00ebve n\u00eb pikat doganore, p\u00ebrve\u00e7 asaj t\u00eb Durr\u00ebsit po shton kostot e kompanive. P\u00ebrve\u00e7 t\u00eb tjerash, n\u00eb Dogan\u00ebn me Malin e Zi kompanit\u00eb e ndershme, q\u00eb jan\u00eb n\u00eb treg prej dekadash po trajtohen si trafikant\u00eb droge, duke iu hedhur gjith\u00eb mallin n\u00eb tok\u00eb.<\/p>\n<p>Nj\u00eb kompani q\u00eb operon prej 30 vitesh n\u00eb treg asnj\u00ebher\u00eb nuk rrezikon t\u00eb trafikoj\u00eb l\u00ebnd\u00eb narkotike. Nuk jemi kund\u00ebr kontrollit t\u00eb kamion\u00ebve, por jemi t\u00eb shqet\u00ebsuar p\u00ebr vonesat dhe kostot e larta q\u00eb po paguajm\u00eb.<\/p>\n<p>P.sh., \u00ebsht\u00eb rasti i kamionit nga Elbasani q\u00eb ka kryer skanerin n\u00eb m\u00ebngjes n\u00eb Durr\u00ebs dhe p\u00ebr t\u00eb kaluar kufirin e Malit t\u00eb Zi i \u00ebsht\u00eb th\u00ebn\u00eb t\u00eb pres\u00eb or\u00ebn 19:00 t\u00eb mbr\u00ebmjes bashk\u00eb me 6 pun\u00ebtor\u00ebt.<\/p>\n<p>Operator\u00eb t\u00eb tjer\u00eb p\u00ebr t\u00eb shmangur vonesat n\u00eb pik\u00ebn kufitare t\u00eb Hanit t\u00eb Hotit, po kalojn\u00eb kamion\u00ebt nga pika kufitare e Qaf\u00eb Than\u00ebs, duke paguar 500 euro m\u00eb tep\u00ebr p\u00ebr transportin\u201d.<\/p>\n<p>Kreu i Shoqat\u00ebs s\u00eb Bim\u00ebve Medicinale tha se p\u00ebr problematik\u00ebn e krijuar ka v\u00ebn\u00eb n\u00eb dijeni Drejtorin\u00eb e P\u00ebrgjithshme t\u00eb Doganave, Ministrin\u00eb e Bujq\u00ebsis\u00eb dhe Zhvillimit Rural dhe Ministrin\u00eb e Jashtme t\u00eb Malit t\u00eb Zi n\u00ebp\u00ebrmjet ambasad\u00ebs shqiptare p\u00ebr gjetjen e nj\u00eb zgjidhje t\u00eb p\u00ebrbashk\u00ebt q\u00eb mund t\u00eb jet\u00eb instalimi i nj\u00eb skaneri n\u00eb pik\u00ebn doganore me Malin e Zi.\/ Monitor<\/p>\n<p>\u00a0<\/p>\n<p class=\"last\">\n<strong><br \/>\nTop Channel<br \/>\n<\/strong>\n<\/p>\n<\/div>\n<p><script>\n\t\tvar ajaxurl = \"https:\/\/top-channel.tv\/wp-admin\/admin-ajax.php\";<\/p>\n<p>\t\t\/\/Google Analytics\n\t\twindow.dataLayer = window.dataLayer || [];<\/p>\n<p>\t\tfunction gtag() {\n\t\t\tdataLayer.push(arguments);\n\t\t}\n\t\tgtag('js', new Date());<\/p>\n<p>\t\tgtag('config', 'UA-7855069-1');<\/p>\n<p>\t\t\/\/Facebook\n\t\twindow.fbAsyncInit = function() {\n\t\t\tFB.init({\n\t\t\t\tappId: '1715618661991455',\n\t\t\t\txfbml: true,\n\t\t\t\tversion: 'v2.10'\n\t\t\t});\n\t\t\tFB.AppEvents.logPageView();\n\t\t};<\/p>\n<p>\t\t(function(d, s, id) {\n\t\t\tvar js, fjs = d.getElementsByTagName(s)[0];\n\t\t\tif (d.getElementById(id)) {\n\t\t\t\treturn;\n\t\t\t}\n\t\t\tjs = d.createElement(s);\n\t\t\tjs.id = id;\n\t\t\tjs.src = \"https:\/\/connect.facebook.net\/en_US\/sdk.js\";\n\t\t\tfjs.parentNode.insertBefore(js, fjs);\n\t\t}(document, 'script', 'facebook-jssdk'));\n\t<\/script><br \/>\n<br \/>[ad_2]<br \/>\n<br \/><a href=\"https:\/\/top-channel.tv\/2022\/04\/02\/renia-e-kultivimit-te-bimeve-mjekesore-streson-eksportuesit\/\">Source link <\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>[ad_1] Buxheti i vog\u00ebl p\u00ebr sektorin e bujq\u00ebsis\u00eb dhe mungesa e subvencioneve direkte p\u00ebr fermer\u00ebt po ndihet nga industrit\u00eb e ekonomis\u00eb. Por kompanit\u00eb m\u00eb t\u00eb m\u00ebdha n\u00eb vend jan\u00eb t\u00eb shqet\u00ebsuara nga r\u00ebnia e kultivimit t\u00eb bim\u00ebve mjek\u00ebsore dhe p\u00ebr t\u00eb p\u00ebrballuar k\u00ebrkes\u00ebn e eksporteve jan\u00eb t\u00eb detyruara t\u00eb shtojn\u00eb importet. Tkurrja e prodhimit \u00ebsht\u00eb [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":39081,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[359],"tags":[16296,16299,16295,16297,16294,16298,1575],"class_list":["post-39080","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-attualita","tag-bimeve","tag-eksportuesit","tag-kultivimit","tag-mjekesore","tag-renia","tag-streson","tag-te"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.imalbania.com\/kosova\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/39080","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.imalbania.com\/kosova\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.imalbania.com\/kosova\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.imalbania.com\/kosova\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.imalbania.com\/kosova\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=39080"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.imalbania.com\/kosova\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/39080\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.imalbania.com\/kosova\/wp-json\/wp\/v2\/media\/39081"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.imalbania.com\/kosova\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=39080"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.imalbania.com\/kosova\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=39080"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.imalbania.com\/kosova\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=39080"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}