{"id":67001,"date":"2022-07-16T09:49:19","date_gmt":"2022-07-16T09:49:19","guid":{"rendered":"https:\/\/www.imalbania.com\/kosova\/pushtimi-i-ukraines-ka-thyer-tabune-berthamore\/"},"modified":"2022-07-16T09:49:19","modified_gmt":"2022-07-16T09:49:19","slug":"pushtimi-i-ukraines-ka-thyer-tabune-berthamore","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.imalbania.com\/kosova\/pushtimi-i-ukraines-ka-thyer-tabune-berthamore\/","title":{"rendered":"Pushtimi i Ukrain\u00ebs ka thyer tabun\u00eb b\u00ebrthamore"},"content":{"rendered":"<p> [ad_1]<br \/>\n<\/p>\n<div>\n<div class=\"firstP\">\n<p>Rreziku b\u00ebrthamor. Kjo luft\u00eb nuk ka gjasa t\u00eb b\u00ebhet b\u00ebrthamore. Por po rrit rrezikun q\u00eb t\u00eb ndodhin luft\u00ebra b\u00ebrthamore n\u00eb t\u00eb ardhmen, shkruan The Economist<\/p>\n<\/div>\n<p>N\u00eb vitin 1999, Nina Tannenwald, nj\u00eb shkenc\u00ebtare politike n\u00eb Universitetin Brown, hartoi nj\u00eb studim, duke analizuar di\u00e7ka q\u00eb ajo kishte v\u00ebrejtur mes gjeneral\u00ebve, politikan\u00ebve dhe strateg\u00ebve: \u201ctabun\u00eb b\u00ebrthamore\u201d.<br \/>Sipas saj, kjo tabu nuk ishte thjesht nj\u00eb shqet\u00ebsim i p\u00ebrgjithsh\u00ebm apo shqet\u00ebsim moral personal.<\/p>\n<p>Ajo kishte efekte t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsishme. Mungesa e luft\u00ebrave b\u00ebrthamore q\u00eb nga shkat\u00ebrrimi i Hiroshim\u00ebs dhe Nagasakit, nuk ka qen\u00eb thjesht nj\u00eb \u00e7\u00ebshtje parandaluese. Nj\u00eb rol t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsish\u00ebm ka pasur edhe ndjesia se p\u00ebrdorimi i arm\u00ebve b\u00ebrthamore \u00ebsht\u00eb i gabuar.<\/p>\n<p>K\u00ebrc\u00ebnimet e sulmeve b\u00ebrthamore, si ato t\u00eb viteve 1940 dhe 1950, ishin b\u00ebr\u00eb jasht\u00ebzakonisht t\u00eb rralla. Me forcimin e tabus\u00eb, d\u00ebshira p\u00ebr t\u00eb prodhuar arm\u00eb b\u00ebrthamore shihej si shenj\u00eb e munges\u00ebs s\u00eb qytet\u00ebrimit dhe shmangia e p\u00ebrmendjes s\u00eb arm\u00ebve, ishte shenj\u00eb morali.<\/p>\n<p>Por n\u00eb k\u00ebt\u00eb q\u00ebndrim kishte nj\u00ebfar\u00eb hipokrizie, q\u00eb aforisti francez La Rochefoucauld e ka quajtur: hara\u00e7i q\u00eb vesi i paguan virtytit.<\/p>\n<p>P\u00ebr t\u00eb par\u00eb diskutimin mbi arm\u00ebt b\u00ebrthamore n\u00eb form\u00ebn e tij m\u00eb t\u00eb sh\u00ebmtuar, mjafton t\u00eb ndiqni kanalin televiziv shtet\u00ebror Russia-1.<\/p>\n<p>\u201cVet\u00ebm nj\u00eb goditje e vetme, Boris\u201d, paralajm\u00ebroi m\u00eb 1 maj Dmitry Kiselev, prezantuesi kryesor i lajmeve n\u00eb kanalin rus, \u201cdhe Anglia do t\u00eb shuhet sa hap e mbyll syt\u00eb\u201d. N\u00eb rast se kryeministri britanik apo publiku kishin ndonj\u00eb dyshim mbi mesazhin e k\u00ebtyre fjal\u00ebve, zoti Kiselev parashtroi edhe mund\u00ebsit\u00eb e nj\u00eb sulmi t\u00eb till\u00eb b\u00ebrthamor.<\/p>\n<p>Nj\u00ebra ishte nj\u00eb raket\u00eb balistike nd\u00ebrkontinentale Sarmat (ICBM), q\u00eb shfaqej n\u00eb ekran, duke fluturuar drejt Britanis\u00eb. Nj\u00eb tjet\u00ebr ishte nj\u00eb predh\u00eb termob\u00ebrthamore Poseidon, e projektuar p\u00ebr t\u00eb krijuar nj\u00eb cunami. \u201cN\u00ebse kalon mbi Ishujt Britanik\u00eb, kjo gj\u00eb do t\u00eb kthente gjith\u00e7ka n\u00eb nj\u00eb shkret\u00ebtir\u00eb radioaktive\u201d, tha zoti Kiselev.<\/p>\n<p>Kjo nuk ka qen\u00eb hera e vetme q\u00eb rus\u00ebt kan\u00eb b\u00ebr\u00eb k\u00ebrc\u00ebnime t\u00eb tilla. \u201cRus\u00ebt po e shfryt\u00ebzojn\u00eb mir\u00eb efektin e frik\u00ebsimit\u201d, thot\u00eb doktor Tannenwald. \u201cVazhdimisht, zyrtar\u00ebt rus\u00eb po b\u00ebjn\u00eb k\u00ebrc\u00ebnime t\u00eb qarta b\u00ebrthamore\u201d. Dhe k\u00ebrc\u00ebnime t\u00eb tilla shkojn\u00eb p\u00ebrtej transmetimeve televizive.<\/p>\n<p>Boris Bondarev, nj\u00eb diplomat n\u00eb misionin rus n\u00eb OKB n\u00eb Gjenev\u00eb, dha dor\u00ebheqjen m\u00eb 23 maj, n\u00eb shenj\u00eb proteste ndaj pushtimit t\u00eb Ukrain\u00ebs. Ai tha p\u00ebr New York Times se ajo q\u00eb e kishte shqet\u00ebsuar m\u00eb shum\u00eb, ishte m\u00ebnyra e sh\u00ebmtuar sesi koleg\u00ebt e tij arg\u00ebtoheshin duke folur p\u00ebr luft\u00ebn b\u00ebrthamore.<\/p>\n<p>\u201cAta mendojn\u00eb se n\u00ebse goditet ndonj\u00eb fshat n\u00eb Amerik\u00eb, me nj\u00eb sulm b\u00ebrthamor, at\u00ebher\u00eb amerikan\u00ebt do t\u00eb tremben menj\u00ebher\u00eb dhe do t\u00eb k\u00ebrkojn\u00eb m\u00ebshir\u00eb n\u00eb gjunj\u00eb\u201d, tha zoti Bondarev. \u201cK\u00ebshtu mendojn\u00eb shum\u00eb nga njer\u00ebzit tan\u00eb dhe kam frik\u00eb se ky do t\u00eb b\u00ebhet mendimi i p\u00ebrgjithsh\u00ebm n\u00eb Mosk\u00eb\u201d.<\/p>\n<p>Normat, traktatet, garancit\u00eb e nd\u00ebrsjella, zbutja, bindja, mekanizmat teknik\u00eb, frika dhe tabuja, t\u00eb cilat bashk\u00ebrisht kan\u00eb b\u00ebr\u00eb q\u00eb bota t\u00eb mos p\u00ebrjetoj\u00eb tmerrin e arm\u00ebve b\u00ebrthamore q\u00eb nga viti 1945, po e humbisnin efektin edhe para se Vladimir Putin, t\u00eb paralajm\u00ebronte m\u00eb 24 shkurt, p\u00ebr \u201cpasoja\u2026 q\u00eb nuk i keni par\u00eb kurr\u00eb n\u00eb historin\u00eb e njer\u00ebzimit\u201d.<\/p>\n<p><strong>Kontrolli<\/strong><\/p>\n<p>P\u00ebr sa i p\u00ebrket kontrollit t\u00eb arm\u00ebve, paktet midis Amerik\u00ebs dhe Rusis\u00eb kishin skaduar pothuajse t\u00eb gjitha. Rusia po prodhonte arm\u00eb t\u00eb reja, si Poseidon, t\u00eb cilat nuk mbuloheshin m\u00eb nga marr\u00ebveshjet q\u00eb kishin mbetur. Arsenali b\u00ebrthamor i Kin\u00ebs po zgjerohej me shpejt\u00ebsi.<\/p>\n<p>P\u00ebr sa i p\u00ebrket ndalimit t\u00eb p\u00ebrhapjes s\u00eb arm\u00ebve, presioni nd\u00ebrkomb\u00ebtar prej dekadash nuk kishte arritur ta pengonte Koren\u00eb e Veriut q\u00eb t\u00eb prodhonte arm\u00eb b\u00ebrthamore dhe m\u00eb pas t\u00eb rriste sofistikimin e tyre, dhe gam\u00ebn e sh\u00ebnjestrave kund\u00ebr t\u00eb cilave mund t\u00eb p\u00ebrdoreshin.<\/p>\n<p>JCPOA, marr\u00ebveshja e vetme p\u00ebr mosp\u00ebrhapjen e arm\u00ebve b\u00ebrthamore, e lidhur dekad\u00ebn e kaluar, sipas s\u00eb cil\u00ebs, Irani duhej t\u00eb kufizonte programin b\u00ebrthamor n\u00eb k\u00ebmbim t\u00eb leht\u00ebsimit t\u00eb sanksioneve, po varej n\u00eb nj\u00eb fije peri. Tani Republika Islamike \u00ebsht\u00eb bindur edhe m\u00eb tep\u00ebr p\u00ebr prodhimin e arm\u00ebve.<\/p>\n<p>Mungesa e p\u00ebrparimit t\u00eb zotimeve p\u00ebr \u00e7armatim nga Amerika, Britania e Madhe, Kina, Franca dhe Rusia, shtetet e armatosura me arm\u00eb b\u00ebrthamore q\u00eb jan\u00eb pal\u00eb pjes\u00ebmarr\u00ebse n\u00eb Traktatin e Mosp\u00ebrhapjes s\u00eb Arm\u00ebve B\u00ebrthamore (NPT), po vazhdon t\u00eb g\u00ebrryej\u00eb legjitimitetin e traktatit.<\/p>\n<p>Pushtimi i Ukrain\u00ebs ka \u00e7ar\u00eb vrima t\u00eb tjera n\u00eb k\u00ebt\u00eb p\u00eblhur\u00eb tashm\u00eb t\u00eb rreckosur. Teksa Rusia po kryen luft\u00eb dhe an\u00ebtar\u00ebt e NATO-s po i ofrojn\u00eb Ukrain\u00ebs arm\u00eb gjithnj\u00eb e m\u00eb t\u00eb forta p\u00ebr t\u2019u mbrojtur, ekziston nj\u00eb rrezik i vog\u00ebl, por i nj\u00ebmendt\u00eb, q\u00eb t\u00eb dyja pal\u00ebt t\u00eb p\u00ebrfshihen n\u00eb nj\u00eb luft\u00eb q\u00eb p\u00ebrshkall\u00ebzohet p\u00ebrtej pragut b\u00ebrthamor.<\/p>\n<p>Ekziston gjithashtu frika se n\u00ebse gj\u00ebrat shkojn\u00eb shum\u00eb keq p\u00ebr Putinin, ai mund t\u00eb p\u00ebrdor\u00eb nj\u00eb arm\u00eb b\u00ebrthamore p\u00ebr t\u00eb tronditur Ukrain\u00ebn, n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb q\u00eb t\u00eb parandaloj\u00eb asgj\u00ebsimin e forcave t\u00eb armatosura ruse apo humbjen e Krimes\u00eb.<\/p>\n<p><strong>Ndjenja personale mjaft t\u00eb forta<\/strong><\/p>\n<p>Ashp\u00ebrsia e k\u00ebtyre rreziqeve dhe m\u00ebnyra e trajtimit t\u00eb tyre \u00ebsht\u00eb debatuar pa pushim. Presidenti i Franc\u00ebs, Emmanuel Macron, ka paralajm\u00ebruar q\u00eb \u201ct\u00eb mos posht\u00ebrohet Rusia\u201d. Zyrtar\u00ebt polak\u00eb dhe t\u00eb tjer\u00eb n\u00eb Europ\u00ebn Lindore, s\u00eb bashku me ata britanik\u00eb, kan\u00eb pretenduar se rreziqet e p\u00ebrshkall\u00ebzimit jan\u00eb p\u00ebrkeq\u00ebsuar m\u00eb tep\u00ebr nga Gjermania, Italia dhe Franca.<\/p>\n<p>Por ndikimi i luft\u00ebs nuk ka t\u00eb b\u00ebj\u00eb vet\u00ebm me pyetjen n\u00ebse arm\u00ebt b\u00ebrthamore do t\u00eb p\u00ebrdoren n\u00eb k\u00ebt\u00eb konflikt. B\u00ebhet fjal\u00eb edhe p\u00ebr efektin q\u00eb do t\u00eb ket\u00eb prania e tyre n\u00eb shtetet e tjera q\u00eb marrin vendime n\u00eb t\u00eb ardhmen. M\u00ebnyra se si mendohet dhe diskutohet p\u00ebr arm\u00ebt b\u00ebrthamore, po ndryshon. Ajo q\u00eb po b\u00ebn Rusia, thot\u00eb doktor Tannenwald, \u201c\u00ebsht\u00eb shum\u00eb e d\u00ebmshme p\u00ebr tabun\u00eb b\u00ebrthamore\u201d.<\/p>\n<p>Ky d\u00ebm \u00ebsht\u00eb pasoj\u00eb e neglizhenc\u00ebs s\u00eb m\u00ebparshme. Pasi Koreja e Veriut testoi nj\u00eb arm\u00eb ICBM q\u00eb mund t\u00eb arrinte Amerik\u00ebn n\u00eb vitin 2017, Donald Trump, presidenti i cili nuk donte t\u2019ia dinte p\u00ebr tabut\u00eb, e k\u00ebrc\u00ebnoi Koren\u00eb e Veriut me \u201czjarr dhe t\u00ebrbim q\u00eb bota nuk e ka par\u00eb asnj\u00ebher\u00eb\u201d.<\/p>\n<p>N\u00eb vitin 2018, udh\u00ebheq\u00ebsi korean, Kim Jong Un, paralajm\u00ebroi se butoni b\u00ebrthamor ishte \u201cgjithmon\u00eb n\u00eb tryez\u00ebn e tij\u201d, nj\u00eb koment q\u00eb m\u00eb pas e shtyu zotin Trump t\u00eb p\u00ebrgjigjej se butoni i tij b\u00ebrthamor ishte \u201cshum\u00eb m\u00eb i madh\u201d. N\u00eb nj\u00eb tubim elektoral n\u00eb vitin 2019, kryeministri i Indis\u00eb, Narendra Modi, u tall me pretendimin e Pakistanit se kishte arm\u00eb b\u00ebrthamore q\u00eb mund ta frenonin Indin\u00eb. \u201c\u00c7far\u00eb kujtoni ju se kemi ne at\u00ebher\u00eb?\u201d<\/p>\n<p>Biseda t\u00eb tilla t\u00eb pamatura mund ta ken\u00eb origjin\u00ebn nga rrymat politike t\u00eb dekad\u00ebs s\u00eb kaluar, thon\u00eb Oliver Meier dhe Maren Vieluf nga Universiteti i Hamburgut.<\/p>\n<p>Ata argumentojn\u00eb se udh\u00ebheq\u00ebsit nacionalist\u00eb-populist\u00eb, nj\u00eb kategori ku p\u00ebrfshihen zot\u00ebrinjt\u00eb Putin, Trump dhe Modi, kan\u00eb m\u00eb shum\u00eb gjasa t\u00eb flasin n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb t\u00eb pap\u00ebrgjegjshme p\u00ebr arm\u00ebt b\u00ebrthamore.<\/p>\n<p>Ma\u00e7izmi mund t\u00eb jet\u00eb nj\u00eb shkak, po ashtu edhe flirtimi me t\u00eb path\u00ebn\u00ebn dhe p\u00ebrbuzja e p\u00ebrgjithshme p\u00ebr opinionin nd\u00ebrkomb\u00ebtar. N\u00eb mesin e elitave politike, zakonisht tabuja b\u00ebrthamore trajtohet m\u00eb seriozisht.<\/p>\n<p>\u201cKy lloj diskutimi i hapur, redukton cil\u00ebsin\u00eb e tabus\u00eb s\u00eb arm\u00ebve b\u00ebrthamore p\u00ebr shum\u00eb njer\u00ebz\u201d, thot\u00eb Scott Sagan, shkenc\u00ebtar politik n\u00eb Universitetin Stanford. \u201cTashm\u00eb ka diskutime t\u00eb hapura rreth ep\u00ebrsis\u00eb b\u00ebrthamore dhe aft\u00ebsis\u00eb p\u00ebr t\u00eb fituar nj\u00eb luft\u00eb b\u00ebrthamore n\u00eb Wall Street Journal.<\/p>\n<p>Kur njer\u00ebzit shkruajn\u00eb p\u00ebr k\u00ebt\u00eb tem\u00eb n\u00eb gazetat kryesore, ajo ka nj\u00eb ndikim n\u00eb perceptimin e publikut\u201d. Kur an\u00ebtar\u00ebt e administrat\u00ebs s\u00eb Ronald Reganit hodh\u00ebn ide mbi luft\u00ebrat b\u00ebrthamore q\u00eb mund t\u00eb fitoheshin n\u00eb fillim t\u00eb viteve 1980, kjo shkaktoi zem\u00ebrim t\u00eb gjer\u00eb. Tani, jo m\u00eb.<\/p>\n<p>Nj\u00eb arsye mund t\u00eb jet\u00eb thjesht koha dhe harresa. Me p\u00ebrjashtim t\u00eb mbret\u00ebresh\u00ebs Elizabeth II, nuk ka njeri pran\u00eb korridoreve t\u00eb pushtetit q\u00eb ende kujton lajmet nga Hiroshima dhe Nagasaki. Pothuajse t\u00eb gjith\u00eb personat q\u00eb kan\u00eb qen\u00eb f\u00ebmij\u00eb n\u00eb koh\u00ebn e kriz\u00ebs s\u00eb raketave kubaneze, tani jan\u00eb n\u00eb fund t\u00eb t\u00eb 60-ave.<\/p>\n<p>Lufta e Ftoht\u00eb, e cila rriti tabun\u00eb b\u00ebrthamore, pasi Reagan dhe Mikhail Gorbachev u pajtuan se \u201cnj\u00eb luft\u00eb b\u00ebrthamore nuk mund t\u00eb fitohet dhe nuk duhet t\u00eb kryhet kurr\u00eb\u201d, tashm\u00eb ka ndikim t\u00eb pap\u00ebrfillsh\u00ebm n\u00eb opinionin publik.<\/p>\n<p><a rel=\"nofollow\" href=\"https:\/\/378827-1187191-raikfcquaxqncofqfm.stackpathdns.com\/images\/2022\/07\/Nje-pamje-e-zymte-1039.jpg\"><img fetchpriority=\"high\" decoding=\"async\" class=\"size-full wp-image-283093 lazyloaded aligncenter\" alt=\"\" width=\"520\" height=\"550\" src=\"https:\/\/378827-1187191-raikfcquaxqncofqfm.stackpathdns.com\/images\/2022\/07\/Nje-pamje-e-zymte-1039.jpg\"\/><\/a><\/p>\n<p>Ekziston edhe fakti se thyerja e tabus\u00eb p\u00ebr p\u00ebrdorimin e arm\u00ebve kimike \u2013 nj\u00eb tabu e cila, ndryshe nga ajo b\u00ebrthamore, \u00ebsht\u00eb e kodifikuar n\u00eb t\u00eb drejt\u00ebn nd\u00ebrkomb\u00ebtare \u2013 ka rezultuar se ka kosto m\u00eb t\u00eb ul\u00ebta se sa pritej. Bashar al-Assad i p\u00ebrdori ato n\u00eb luft\u00ebn civile siriane, por vazhdon t\u00eb mbetet n\u00eb pushtet.<\/p>\n<p>\u00cbsht\u00eb gjithashtu e mundur q\u00eb popujt n\u00eb p\u00ebrgjith\u00ebsi, nuk kan\u00eb qen\u00eb ndonj\u00ebher\u00eb aq t\u00eb skandalizuar nga tema e arm\u00ebve b\u00ebrthamore, sa udh\u00ebheq\u00ebsit e tyre.<\/p>\n<p>Presidenti George H.W. Bush privatisht e p\u00ebrjashtoi \u00e7do mund\u00ebsi t\u00eb p\u00ebrdorimit t\u00eb arm\u00ebve b\u00ebrthamore n\u00eb luft\u00ebn e Gjirit Persik, megjith\u00ebse lejoi disa hamend\u00ebsime mbi k\u00ebt\u00eb tem\u00eb n\u00eb deklaratat publike. Por sondazhet zbuluan se 28% e publikut amerikan e pranonte p\u00ebrdorimin e arm\u00ebve b\u00ebrthamore taktike ose me rendiment t\u00eb ul\u00ebt, kund\u00ebr Irakut. N\u00ebse kushti ishte shp\u00ebtimi i jet\u00ebs s\u00eb ushtar\u00ebve amerikan\u00eb, kjo shif\u00ebr rritej n\u00eb 45%.<\/p>\n<p><strong>Tabuja e skenarit b\u00ebrthamor<\/strong><\/p>\n<p>Edhe sot mund t\u00eb ket\u00eb ndjenja t\u00eb ngjashme. N\u00eb vitin 2017, doktor Sagan dhe Benjamin Valentino nga Kolegji Dartmouth, zhvilluan nj\u00eb eksperiment, ku subjekteve iu tha se Irani kishte shkat\u00ebrruar nj\u00eb aeroplanmbajt\u00ebse amerikane, se n\u00eb p\u00ebrgjigje t\u00eb k\u00ebsaj, Amerika kishte pushtuar Iranin p\u00ebr t\u00eb rr\u00ebzuar qeverin\u00eb e tij dhe se pushtimi nuk po p\u00ebrparonte.<\/p>\n<p>Pyetja ishte: a duhet t\u00eb p\u00ebrdor\u00eb Amerika arm\u00eb b\u00ebrthamore n\u00eb qytetin Mashhad \u201cp\u00ebr t\u00eb tronditur\u201d qeverin\u00eb iraniane q\u00eb t\u00eb dor\u00ebzohet?<\/p>\n<p>Nj\u00eb shumic\u00eb e qart\u00eb tha po: vrasja e deri n\u00eb 2 milion\u00eb civil\u00ebve iranian\u00eb, ishte nj\u00eb \u00e7mim i pranuesh\u00ebm p\u00ebr t\u00eb shmangur 20,000 vdekje amerikane q\u00eb do t\u00eb rezultonin nga zgjatja e pushtimit. Ia vlen t\u00eb theksohet se ky \u00ebsht\u00eb mjaft i ngjash\u00ebm me skenarin, sipas t\u00eb cilit Putini p\u00ebrdor nj\u00eb arm\u00eb b\u00ebrthamore p\u00ebr t\u00eb sht\u00ebn\u00eb n\u00eb dor\u00eb Ukrain\u00ebn, n\u00ebse ajo arrin nj\u00eb avantazh vendimtar.<\/p>\n<p>Nj\u00eb studim i botuar k\u00ebt\u00eb shkurt n\u00eb Universitetin Oxford, tregoi se ky mendim nuk kufizohej vet\u00ebm brenda Amerik\u00ebs. Shumica ose pothuajse shumica, n\u00eb Britani, Franc\u00eb dhe Izrael, mb\u00ebshtesnin p\u00ebrdorimin e arm\u00ebve b\u00ebrthamore n\u00eb konfliktet me kombet job\u00ebrthamore, n\u00ebse ato ishin m\u00eb efektive se metodat konvencionale. Njer\u00ebzit nuk do t\u00eb mendonin k\u00ebshtu p\u00ebr di\u00e7ka q\u00eb do t\u00eb ishte v\u00ebrtet tabu.<\/p>\n<p>\u201cNjer\u00ebzit nuk merren me kanibaliz\u00ebm kur jan\u00eb paksa t\u00eb uritur; p\u00ebrkundrazi, durojn\u00eb derisa t\u00eb jen\u00eb n\u00eb prag t\u00eb uris\u00eb\u201d, kan\u00eb shkruar doktor Sagan dhe doktor Valentino. \u201cNd\u00ebrsa me arm\u00ebt b\u00ebrthamore, preferenca e publikut amerikan p\u00ebr mund\u00ebsit\u00eb b\u00ebrthamore, duket se po rritet n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb t\u00eb q\u00ebndrueshme\u201d.<\/p>\n<p>Interesi p\u00ebr arm\u00ebt b\u00ebrthamore taktike \u00ebsht\u00eb ringjallur n\u00eb vitet e fundit. Rusia mendohet se ka rreth 2000 syresh. Bombat e hedhura nga ajri kan\u00eb nj\u00eb rendiment shum\u00eb m\u00eb t\u00eb ul\u00ebt. N\u00eb vitin 2020, Amerika vendosi n\u00eb gatishm\u00ebri nj\u00eb W76-2, nj\u00eb arm\u00eb me rendiment t\u00eb ul\u00ebt t\u00eb pajisur me raketa balistike t\u00eb l\u00ebshuara nga n\u00ebndet\u00ebset.<\/p>\n<p>Arsyetimi i Amerik\u00ebs ishte se arma mund\u00ebsonte aft\u00ebsin\u00eb p\u00ebr t\u2019u p\u00ebrgjigjur \u201cn\u00eb \u00e7ast\u201d n\u00eb rast se Rusia p\u00ebrdorte nj\u00eb arm\u00eb taktike. Kjo tregon se ka raste kur arm\u00ebt b\u00ebrthamore mund t\u00eb duhet t\u00eb p\u00ebrdoren thjesht sepse jan\u00eb b\u00ebrthamore, \u00e7ka tregon se ato nuk jan\u00eb tabu.<\/p>\n<p><strong>Gati p\u00ebr sulm<\/strong><\/p>\n<p>Nuk \u00ebsht\u00eb vet\u00ebm prania e tyre arsyeja pse lufta po ndryshon mendimin e njer\u00ebzve p\u00ebr arm\u00ebt b\u00ebrthamore. Edhe mungesa e tyre ka r\u00ebnd\u00ebsi. Kur Bashkimi Sovjetik u shp\u00ebrb\u00eb n\u00eb vitin 1991, nj\u00eb e treta e arsenalit t\u00eb tij strategjik b\u00ebrthamor dhe pjesa m\u00eb e madhe e kompleksit industrial b\u00ebrthamor, mbet\u00ebn n\u00eb territorin ukrainas.<\/p>\n<p>Politikan\u00ebt e Ukrain\u00ebs nuk i kontrollonin sistemet e komand\u00ebs me t\u00eb cilat mund t\u00eb p\u00ebrdoreshin arm\u00ebt. Vendi i tyre nuk mund t\u00eb kishte mbajtur nj\u00eb arsenal t\u00eb q\u00ebndruesh\u00ebm pa investime t\u00eb konsiderueshme, thot\u00eb Mariana Budjeryn nga Universiteti i Harvardit.<\/p>\n<p>Por duke mos pasur armiq q\u00eb e k\u00ebrc\u00ebnonin me arm\u00eb b\u00ebrthamore, Ukraina hoqi dor\u00eb nga arsenali, duke marr\u00eb n\u00eb k\u00ebmbim garanci nga Amerika, Britania dhe Rusia se do t\u00eb ishte e sigurt brenda kufijve t\u00eb saj.<\/p>\n<p>Lufta ka nxitur shum\u00eb debate se si mund t\u00eb kishin shkuar gj\u00ebrat n\u00ebse Ukraina do t\u00eb kishte b\u00ebr\u00eb nj\u00eb zgjedhje tjet\u00ebr. Ekonomia e Ukrain\u00ebs n\u00eb vitet 1990 ishte n\u00eb nj\u00eb gjendje t\u00eb dob\u00ebt, thot\u00eb doktor Budjeryn, dhe kishte nevoj\u00eb p\u00ebr ndihm\u00eb nga Fondi Monetar Nd\u00ebrkomb\u00ebtar dhe Banka Bot\u00ebrore \u2013 ndihm\u00eb e cila mund t\u00eb mos kishte ardhur n\u00ebse vendi do t\u00eb kishte vendosur t\u00eb investonte n\u00eb prodhimin e materialit b\u00ebrthamor p\u00ebr nj\u00eb arsenal sovran b\u00ebrthamor. Rusia dhe NATO do t\u00eb ishin zem\u00ebruar.<\/p>\n<p>P\u00ebr m\u00eb tep\u00ebr, arm\u00ebt b\u00ebrthamore nuk e b\u00ebjn\u00eb territorin e nj\u00eb vendi t\u00eb papreksh\u00ebm. Egjipti dhe Siria e sulmuan Izraelin n\u00eb vitin 1973, Argjentina pushtoi Ishujt Falkland n\u00eb vitin 1982, Pakistani nd\u00ebrmori nj\u00eb sulm n\u00eb rajonin Kargil t\u00eb Kashmirit, t\u00eb kontrolluar nga Indian\u00ebt n\u00eb vitin 1999. Nj\u00eb arsenal b\u00ebrthamor nuk do ta kishte penguar Rusin\u00eb, madje, nj\u00eb konflikt i armatosur mund t\u00eb kishte ndodhur edhe m\u00eb her\u00ebt.<\/p>\n<p>Por, disa vende t\u00eb frik\u00ebsuara nga fqinj\u00ebt e tyre, marrin parasysh ngjarjet e kaluara, si vdekjen e Sadam Huseinit dhe Muammar Gadafit, t\u00eb cil\u00ebt i braktis\u00ebn programet e arm\u00ebve b\u00ebrthamore dhe e krahasojn\u00eb k\u00ebt\u00eb me munges\u00ebn e nd\u00ebshkimit p\u00ebr Kim Jong Un.<\/p>\n<p>Njer\u00ebzit n\u00eb Koren\u00eb e Jugut ose n\u00eb Japoni, t\u00eb cil\u00ebt duan q\u00eb vendi i tyre t\u00eb mbaj\u00eb ose t\u00eb nd\u00ebrtoj\u00eb arm\u00eb b\u00ebrthamore, do t\u00eb nxiten edhe m\u00eb tep\u00ebr nga lufta e Rusis\u00eb.<\/p>\n<p>Nuk ishte rast\u00ebsi q\u00eb vet\u00ebm disa dit\u00eb pas pushtimit t\u00eb Rusis\u00eb n\u00eb shkurt, ish-kryeministri i Japonis\u00eb, Abe Shinzo, i nxiti bashkatdhetar\u00ebt q\u00eb t\u00eb imitonin skem\u00ebn e aleat\u00ebve europian\u00eb, t\u00eb cil\u00ebt mbajn\u00eb n\u00eb territorin e tyre arm\u00eb b\u00ebrthamore amerikane.<\/p>\n<p>Nd\u00ebrkoh\u00eb, vendet q\u00eb zot\u00ebrojn\u00eb arm\u00eb b\u00ebrthamore, po nxjerrin nj\u00eb m\u00ebsim p\u00ebr sa i p\u00ebrket hap\u00ebsir\u00ebs p\u00ebr manovrim q\u00eb lejojn\u00eb arm\u00ebt e tyre b\u00ebrthamore. Ajo \u00e7ka \u00ebsht\u00eb e dallueshme n\u00eb k\u00ebt\u00eb luft\u00eb, nuk \u00ebsht\u00eb se agresori ka arm\u00eb b\u00ebrthamore, apo se p\u00ebrdorimi i tyre \u00ebsht\u00eb n\u00ebn k\u00ebrc\u00ebnim. Por \u00ebsht\u00eb m\u00ebnyra e qart\u00eb, sipas s\u00eb cil\u00ebs po p\u00ebrdoren k\u00ebto k\u00ebrc\u00ebnime, p\u00ebr t\u00eb mbajtur jasht\u00eb pal\u00ebt e treta. Kjo qasje mund ta nxis\u00eb Kin\u00ebn q\u00eb t\u00eb ndjek\u00eb t\u00eb nj\u00ebjt\u00ebn rrug\u00eb me Tajvanin.<\/p>\n<p><strong>R\u00ebnia e vrullit<\/strong><\/p>\n<p>Shpresa se kontrolli i arm\u00ebve mund t\u00eb ndihmoj\u00eb n\u00eb nj\u00ebfar\u00eb m\u00ebnyre, duket e pavlefshme. N\u00eb parim, \u00e7armatimi sipas Traktatit p\u00ebr Mosp\u00ebrhapjen e Arm\u00ebve B\u00ebrthamore, mund t\u00eb p\u00ebrforcoj\u00eb mosp\u00ebrhapjen e k\u00ebtyre arm\u00ebve. Por kjo nuk do t\u00eb ndodh\u00eb n\u00eb t\u00eb v\u00ebrtet\u00eb.<\/p>\n<p>Amerika nuk \u00ebsht\u00eb e gatshme t\u00eb kufizoj\u00eb mbrojtjen e saj raketore, gj\u00eb q\u00eb ia k\u00ebrkojn\u00eb Rusia dhe Kina. Nuk ka regjime verifikimi p\u00ebr arm\u00ebt e reja, si p.sh. avion\u00ebt hipersonik\u00eb dhe dron\u00ebt n\u00ebnujor\u00eb. Kina duket se synon t\u00eb ngushtoj\u00eb hendekun e kokave luftarake me Amerik\u00ebn.<\/p>\n<p>Dhe Rusia \u00ebsht\u00eb tani m\u00eb e p\u00ebrkushtuar se kurr\u00eb ndaj arm\u00ebve b\u00ebrthamore. D\u00ebmi q\u00eb i ka shkaktuar lufta gjendjes materiale dhe reputacionit t\u00eb Forcave t\u00eb Armatosura ruse \u201cna rikthen n\u00eb fund t\u00eb viteve 1990\u201d, thot\u00eb Kristin Ven Bruusgaard nga Universiteti i Oslos.<\/p>\n<p>\u201cForcat konvencionale ruse ishin n\u00eb nj\u00eb gjendje ve\u00e7an\u00ebrisht t\u00eb r\u00ebnd\u00eb dhe strateg\u00ebt rus\u00eb mendonin se Rusia duhej t\u00eb p\u00ebrdorte arm\u00ebt b\u00ebrthamore n\u00eb nj\u00eb faz\u00eb shum\u00eb t\u00eb hershme n\u00eb nj\u00eb konflikt me NATO-n\u201d.<\/p>\n<p>K\u00ebshtu, \u00e7\u00ebshtja se cili fiton n\u00eb Ukrain\u00eb mund t\u00eb ndryshoj\u00eb bot\u00ebn. \u201cVlera e arm\u00ebve b\u00ebrthamore varet pik\u00ebrisht nga rezultati i k\u00ebsaj lufte\u201d, argumenton Budjeryn. N\u00ebse Ukraina fiton duke p\u00ebrdorur armatimin per\u00ebndimor dhe rimerr territorin q\u00eb ka humbur q\u00eb nga 24 shkurti, \u201cndoshta do t\u00eb arrihet n\u00eb p\u00ebrfundimin se k\u00ebto arm\u00eb jan\u00eb vet\u00ebm p\u00ebr diktator\u00ebt e tmerrsh\u00ebm q\u00eb shkaktojn\u00eb dhimbje dhe mbi t\u00eb gjitha, jan\u00eb t\u00eb padobishme\u201d.<\/p>\n<p>Kjo do t\u00eb ishte m\u00eb e v\u00ebshtir\u00eb p\u00ebr t\u2019u argumentuar n\u00ebse Ukraina mposhtet dhe cop\u00ebtohet. \u201cBota do t\u00eb dal\u00eb nga kjo luft\u00eb me disa pyetje t\u00eb thella dhe ide shum\u00eb t\u00eb dhimbshme mbi rolin q\u00eb duhet t\u00eb luajn\u00eb arm\u00ebt b\u00ebrthamore n\u00eb \u00e7\u00ebshtjet njer\u00ebzore\u201d.\/ Monitor<\/p>\n<p class=\"last\">\n<strong><br \/>\nTop Channel<br \/>\n<\/strong>\n<\/p>\n<\/div>\n<p><script>\n\t\tvar ajaxurl = \"https:\/\/top-channel.tv\/wp-admin\/admin-ajax.php\";<\/p>\n<p>\t\t\/\/Google Analytics\n\t\twindow.dataLayer = window.dataLayer || [];<\/p>\n<p>\t\tfunction gtag() {\n\t\t\tdataLayer.push(arguments);\n\t\t}\n\t\tgtag('js', new Date());<\/p>\n<p>\t\tgtag('config', 'UA-7855069-1');<\/p>\n<p>\t\t\/\/Facebook\n\t\twindow.fbAsyncInit = function() {\n\t\t\tFB.init({\n\t\t\t\tappId: '1715618661991455',\n\t\t\t\txfbml: true,\n\t\t\t\tversion: 'v2.10'\n\t\t\t});\n\t\t\tFB.AppEvents.logPageView();\n\t\t};<\/p>\n<p>\t\t(function(d, s, id) {\n\t\t\tvar js, fjs = d.getElementsByTagName(s)[0];\n\t\t\tif (d.getElementById(id)) {\n\t\t\t\treturn;\n\t\t\t}\n\t\t\tjs = d.createElement(s);\n\t\t\tjs.id = id;\n\t\t\tjs.src = \"https:\/\/connect.facebook.net\/en_US\/sdk.js\";\n\t\t\tfjs.parentNode.insertBefore(js, fjs);\n\t\t}(document, 'script', 'facebook-jssdk'));\n\t<\/script><br \/>\n<br \/>[ad_2]<br \/>\n<br \/><a href=\"https:\/\/top-channel.tv\/2022\/07\/16\/pushtimi-i-ukraines-ka-thyer-tabune-berthamore\/\">Source link <\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>[ad_1] Rreziku b\u00ebrthamor. Kjo luft\u00eb nuk ka gjasa t\u00eb b\u00ebhet b\u00ebrthamore. Por po rrit rrezikun q\u00eb t\u00eb ndodhin luft\u00ebra b\u00ebrthamore n\u00eb t\u00eb ardhmen, shkruan The Economist N\u00eb vitin 1999, Nina Tannenwald, nj\u00eb shkenc\u00ebtare politike n\u00eb Universitetin Brown, hartoi nj\u00eb studim, duke analizuar di\u00e7ka q\u00eb ajo kishte v\u00ebrejtur mes gjeneral\u00ebve, politikan\u00ebve dhe strateg\u00ebve: \u201ctabun\u00eb b\u00ebrthamore\u201d.Sipas saj, [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":67002,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[359],"tags":[21113,15520,21112,21111,4053],"class_list":["post-67001","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-attualita","tag-berthamore","tag-pushtimi","tag-tabune","tag-thyer","tag-ukraines"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.imalbania.com\/kosova\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/67001","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.imalbania.com\/kosova\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.imalbania.com\/kosova\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.imalbania.com\/kosova\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.imalbania.com\/kosova\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=67001"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.imalbania.com\/kosova\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/67001\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.imalbania.com\/kosova\/wp-json\/wp\/v2\/media\/67002"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.imalbania.com\/kosova\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=67001"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.imalbania.com\/kosova\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=67001"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.imalbania.com\/kosova\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=67001"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}