Pamje të publikuara në Instagram nga Elton Tozaj, të cilat ai pretendon se tregojnë kompozitorin Adrian Hila në situata private me persona të tjerë të botës së spektaklit, kanë hapur një debat që shkon shumë më larg kronikës rozë. Kush i regjistroi videot? A kishin dijeni personat e filmuar? Çfarë interesi publik justifikon publikimin e tyre dhe deri ku mund të shkojë një gazetar apo personazh mediatik në emër të “zbulimit”?
Një prej emrave më të njohur të muzikës shqiptare, Adrian Hila, është vendosur në qendër të vëmendjes pas publikimit në rrjetet sociale të disa materialeve që pretendohet se janë regjistruar në një ambient të lidhur me aktivitetin e tij profesional.
Materialet u shpërndanë nga Elton Tozaj, i cili përmes Instagram Stories bëri një seri pretendimesh për jetën private të kompozitorit dhe për persona të tjerë të njohur të spektaklit.
Një portal shqiptar që raportoi postimet shkruan se Tozaj pretendon se disponon pamje të realizuara në një studio muzikore dhe i ka shoqëruar ato edhe me akuza të tjera të rënda. Por deri tani nuk ka verifikim të pavarur për origjinën e videove, mënyrën se si janë regjistruar, kontekstin e tyre apo pretendimet e tjera të bëra nga Tozaj.
Pikërisht për këtë arsye IMAlbania.com zgjedh të mos ripublikojë videot intime dhe të mos amplifikojë emrat e personave të tjerë të përmendur vetëm mbi bazën e pretendimeve të publikuara në rrjete sociale.
Çështja më e rëndësishme është tjetër: a mund të publikohet jeta intime e një personazhi publik vetëm sepse ai është i famshëm?
Të jesh personazh publik nuk do të thotë të heqësh dorë nga privatësia
Përgjigjja juridike dhe etike është shumë më e ndërlikuar se argumenti “është personazh publik”.
Gjykata Europiane e të Drejtave të Njeriut ka vendosur prej kohësh se edhe figurat publike gëzojnë të drejtën për jetë private. Në balancimin mes lirisë së shprehjes dhe privatësisë, ndër kriteret kryesore janë: nëse publikimi kontribuon realisht në një debat me interes publik, sa i njohur është personi, sjellja e tij e mëparshme, mënyra si është marrë informacioni, vërtetësia e tij dhe pasojat e publikimit.
Pra, ekziston një dallim thelbësor mes:
“publiku është kurioz ta shohë” dhe “publiku ka interes legjitim ta dijë”.
Jeta seksuale apo sentimentale e një artisti, në vetvete, nuk bëhet automatikisht çështje interesi publik vetëm sepse personi ka dalë në televizion.
Këshilli i Europës e ka formuluar po këtë parim: figurat publike pranojnë një ekspozim më të madh ndaj vëmendjes publike, por kjo nuk e eliminon mbrojtjen e jetës së tyre private.
Çfarë thotë ligji shqiptar?
Edhe Kushtetuta shqiptare vendos një kufi të qartë.
Neni 35 parashikon se mbledhja, përdorimi dhe bërja publike e të dhënave rreth një personi bëhet me pëlqimin e tij, përveç rasteve të parashikuara me ligj. Kushtetuta njeh gjithashtu të drejtën për korrigjimin ose fshirjen e të dhënave të mbledhura në kundërshtim me ligjin.
Edhe më specifik është neni 121 i Kodit Penal, “Ndërhyrje të padrejta në jetën private”.
Ai parashikon përgjegjësi për regjistrimin pa pëlqim të fjalëve apo figurave që ekspozojnë aspekte të jetës private dhe, në rrethana të përcaktuara nga dispozita, edhe për shpërndarjen ose publikimin e materialeve të marra në këtë mënyrë. Publikimi i të dhënave të marra sipas mënyrës së përshkruar në nen mund të dënohet deri në tre vjet burg.
Por ka një element shumë të rëndësishëm: nuk mund të thuhet sot se neni 121 është shkelur në rastin konkret.
Për këtë do të duhej të përcaktohej më parë se kush i regjistroi videot, në çfarë ambienti, me çfarë mënyre, nëse personat kishin dijeni dhe si përfunduan materialet te personi që i publikoi.
Këto rrethana deri tani nuk janë verifikuar publikisht.
Ligji i ri i të dhënave personale shkon edhe më tej
Ligji nr. 124/2024 “Për mbrojtjen e të dhënave personale” e kategorizon informacionin mbi jetën dhe orientimin seksual të një personi si të dhëna sensitive.
Ky është një element veçanërisht relevant për rastin.
Ligji parashikon një përjashtim për gazetarinë dhe lirinë e shprehjes, por ai nuk është një çek i bardhë.
Përpunimi i të dhënave për qëllime gazetarie mund të përfitojë nga përjashtime vetëm kur publikimi është i nevojshëm dhe proporcional, kur materiali është realisht në interesin e publikut dhe kur nuk cenohet thelbi i të drejtave dhe lirive themelore të personit.
Kjo është pikërisht prova që duhet t’i bëhet publikimit të videove në këtë rast.
Jo: “A do të bëjë klikime?”
Por: “Çfarë interesi publik konkret përmbush publikimi i vetë videos?”
Nëse ekziston një akuzë për paligjshmëri, videoja intime nuk është domosdoshmërisht lajmi
Tozaj i ka shoqëruar postimet edhe me pretendime për sjellje potencialisht të paligjshme.
Nëse dikush disponon prova autentike për një vepër penale, ato mund të kenë interes publik dhe t’u dorëzohen institucioneve kompetente.
Por kjo nuk do të thotë automatikisht se duhet publikuar jeta seksuale apo pamjet intime të personave.
Një media mund të raportojë ekzistencën e një materiali, të verifikojë akuzën, të kërkojë reagimin e personave të përfshirë dhe, kur është e nevojshme, t’ua dorëzojë materialin autoriteteve — pa ekspozuar pjesët që nuk i shërbejnë interesit publik.
Ky është dallimi mes raportimit për një fakt dhe shndërrimit të privatësisë së dikujt në përmbajtje.
Dhe këtu hyn Elton Tozaj
Edhe figura e personit që publikoi videot është pjesë e historisë.
Tozaj është një ish-pjesëmarrës i “Big Brother Albania”, i cili vitet e fundit është pozicionuar gjithnjë e më shumë si komentues dhe raportues i kronikës rozë, duke përdorur kryesisht rrjetet sociale për të publikuar deklarata, materiale dhe “zbulime” mbi personazhet e televizionit.
Vetëm javën e fundit ai ka bërë një seri pretendimesh për konkurrentë dhe njerëz të lidhur me “Për’puthen”; edhe mediat që i pasqyruan ato theksuan se një pjesë e pretendimeve nuk ishin shoqëruar me prova të plota të verifikueshme.
Nuk është as hera e parë që publikimi i një videoje private nga Tozaj ngre pikëpyetje.
Në gusht, ish-banorja e “Big Brother VIP” Rizarta Hoxha reagoi pasi Tozaj publikoi një video të saj duke u puthur me një person tjetër. Hoxha e cilësoi publikimin cenim të jetës private dhe paralajmëroi ndjekjen e rrugës ligjore. Tozaj u përgjigj duke argumentuar se pamjet ishin realizuar në ambient publik dhe se statusi i saj si personazh publik e justifikonte raportimin.
Pikërisht këtu shihet edhe modeli që meriton debat.
Tozaj po ndërton një lloj gazetarie — ose performance mediatike — ku ekskluziviteti, jeta private dhe reagimi viral ndërthuren gjithnjë e më shumë.
Por etiketa “gazetar” nuk e zgjidh automatikisht dilemën.
Gazetaria nuk përkufizohet vetëm nga fakti se dikush disponon informacion që të tjerët nuk e kanë. Pyetja është si është marrë ai informacion, si verifikohet, pse publikohet dhe çfarë dëmi proporcional krijon publikimi.
Një figurë tashmë e përfshirë edhe në polemika të tjera
Emri i Tozajt ka qenë gjatë këtij viti edhe objekt i investigimeve të “Fiks Fare”.
Në shkurt, emisioni i Top Channel publikoi denoncime të disa bizneseve dhe qytetarëve që e akuzonin për mashtrime. “Fiks Fare” raportoi gjithashtu për një vendim të Gjykatës së Korçës të datës 7 prill 2025, sipas të cilit Tozaj ishte dënuar me gjashtë muaj burg për mashtrim. Burimi nuk sqaron në artikullin e publikuar statusin eventual të ankimit apo nëse vendimi ishte bërë i formës së prerë.
Ky kontekst nuk provon asgjë për videot e Adrian Hilës dhe nuk duhet përdorur për të vendosur fajësi mbi çështjen aktuale.
Por është relevant për të kuptuar profilin e një figure publike që sot po shfaqet jo vetëm si komentues showbiz-i, por edhe si person që publikon materiale potencialisht shumë sensitive për të tjerët.
Edhe mediat kanë një përgjegjësi të dytë
Problemi nuk përfundon te personi që ngarkon videon i pari.
Kur një video private kopjohet nga dhjetëra portale dhe ripublikohet në TikTok, Instagram, Facebook apo televizion, dëmi shumëfishohet.
AMA kërkon nga operatorët audiovizivë respektimin e personalitetit, dinjitetit, privatësisë dhe të dhënave personale. Ligji për mediat audiovizive dhe Kodi i Transmetimit përcaktojnë se operatorët duhet të garantojnë të drejtën e ruajtjes së jetës private.
Kjo do të thotë se argumenti “ne vetëm e morëm nga Instagrami” nuk është domosdoshmërisht një justifikim etik për një redaksi.
Çdo media merr një vendim të ri publikimi.
Pyetjet që mbeten pa përgjigje
Para se historia të quhet “skandal seksual”, ka disa pyetje shumë më serioze që duhen sqaruar:
- Kush i ka regjistruar materialet dhe kur?
- A e dinin personat se po filmoheshin?
- Si përfunduan videot në duart e Elton Tozajt?
- A janë materialet autentike dhe të plota apo të shkëputura nga konteksti?
- Çfarë interesi publik konkret justifikon ekspozimin e jetës intime?
- A ekziston ndonjë element potencialisht penal që duhet hetuar nga autoritetet dhe jo gjykuar në Instagram?
Deri në sqarimin e tyre, pretendimet rreth asaj që personat bëjnë në video duhet të trajtohen pikërisht si pretendime, jo si fakte të provuara.
Dhe ndoshta skandali më i rëndësishëm që kjo histori duhet të hapë nuk është se çfarë mund të ketë ndodhur pas dyerve të mbyllura.
Është pyetja se sa lehtë, në epokën e rrjeteve sociale, privatësia e një njeriu mund të shndërrohet në produkt mediatik dhe sa shpejt kurioziteti publik mund të maskohet si “interes publik”.
