Një nga rrëfimet më të njohura të Eposit të Kreshnikëve po bëhet film. “Muji dhe Halili” vjen së shpejti në kinema në një produksion të Turjan Hyskos dhe Xhoslin Ramës, me një kast ku bashkohen emra të njohur të kinemasë, televizionit dhe muzikës shqiptare.
“Dy trima. Një besë. Një legjendë që nuk vdes kurrë.”
Me këtë slogan është prezantuar zyrtarisht “Muji dhe Halili”, produksioni i ri shqiptar që synon të sjellë në ekranin e madh një prej pjesëve më të njohura të trashëgimisë epike shqiptare.
Posteri i publikuar së fundmi e vendos filmin në një atmosferë të errët dhe brutale, me një topuz të përgjakur në qendër të imazhit dhe titullin “Muji dhe Halili” në fund. Edhe komunikimi promocional e pozicionon projektin si një përpjekje për ta kaluar legjendën “nga kënga e lahutës te ekrani i madh”.
Filmi do të vijë së shpejti në kinema, por deri tani nuk është shpallur një datë zyrtare premiere.
Nga Eposi i Kreshnikëve te kinemaja
Muji dhe Halili janë ndër figurat më të njohura të Ciklit të Kreshnikëve, pjesë e traditës gojore shqiptare të përcjellë ndër breza përmes këngëve epike dhe lahutës.
Në këto rrëfime, dy vëllezërit mishërojnë forcën, besën, nderin, trimërinë dhe qëndresën, ndërsa historitë e tyre ndërtohen mbi duele, udhëtime, përplasje dhe elemente mitike.
Pikërisht këtë univers produksioni i ri kërkon ta përkthejë në gjuhën e kinemasë moderne.
Pamjet e para të publikuara sugjerojnë një botë me tone të ftohta, mjegull, kalorës, kostume të epokës dhe një atmosferë mistike, duke u larguar dukshëm nga mënyra tradicionale se si publiku është mësuar ta përfytyrojë këtë histori vetëm përmes tekstit dhe këngës.
Capital T në rolin e Mujit
Një nga surprizat më të mëdha të produksionit është përfshirja e Capital T, i cili interpreton Mujin.
Për reperin, projekti përfaqëson një nga angazhimet më të mëdha në aktrim dhe e vendos atë në qendër të një historie me peshë të veçantë në folklorin shqiptar.
Pjesë e kastit është edhe Adrola Dushi, ndërsa materialet e para promocionale kanë treguar se mes personazheve të tyre do të ekzistojë edhe një linjë romantike.
Por kasti shkon shumë përtej dy emrave të njohur të showbiz-it.
Sipas posterit zyrtar, në film interpretojnë gjithashtu Ndriçim Xhepa, Turjan Hysko, Orinda Huta, Erik Troqe, Grace McCaul, Arbër Çepani, Albert Dumani, Armand Peza, Xheni Çakranji, Kristina Shoshi, Briseida Zaimi, Aldo Mustafa, Klajdi Qama, Algert Beraj, Gabriela Brahimaj, Areteo Butsi dhe Nailir Piri.
Një kast i gjerë që sugjeron se projekti synon të ndërtojë një univers më të madh rreth dy figurave qendrore të legjendës.
Turjan Hysko dhe Xhoslin Rama pas projektit
“Muji dhe Halili” prodhohet nga Turjan Hysko, ndërsa regjia ndahet mes tij dhe Xhoslin Ramës.
Edhe skenari mban firmën e dyshes Hysko–Rama.
Sipas krediteve të publikuara në poster, Xhoslin Rama dhe Vivjan Rama janë përgjegjës për muzikën, ndërsa montazhi realizohet nga Xhoslin Rama, Vivjan Rama dhe Jamal YL.
Aldion Kola figuron si sound designer, ndërsa grafika e posterit është realizuar nga Hajredin Manuka.
Kjo e vendos projektin në vijim të përpjekjeve të Turjan Hyskos për të ndërtuar produksione kinematografike shqiptare me një identitet të fortë vizual.
Një legjendë që vjen me një sfidë të madhe
“Muji dhe Halili” nuk është një histori e zakonshme për t’u ekranizuar.
Kreshnikët janë personazhe që ekzistojnë në imagjinatën kolektive prej brezash dhe secili mund të ketë krijuar përfytyrimin e vet për Mujin, Halilin, betejat dhe botën ku ata jetojnë.
Pikërisht për këtë arsye, kalimi nga folklori në film është një sfidë e dyfishtë: produksioni duhet të ndërtojë një univers bindës kinematografik, por njëkohësisht të mos humbasë lidhjen me burimin kulturor nga i cili vjen.
Pamjet e para tregojnë se autorët kanë zgjedhur të mos bëjnë thjesht një rikonstruksion tradicional, por një interpretim të stilizuar, më të errët dhe më bashkëkohor të legjendës.
Nga lahuta te brezi i streaming-ut
Ky është ndoshta edhe elementi më interesant i projektit.
Një histori që për shekuj është përcjellë gojarisht dhe përmes lahutës po përpiqet tani të komunikojë me një brez që konsumon histori përmes kinemasë, serialeve, TikTok-ut dhe platformave streaming.
Nëse produksioni arrin të ruajë elementet themelore të Eposit duke i dhënë një formë vizuale që funksionon për publikun e sotëm, “Muji dhe Halili” mund të hapë edhe një diskutim më të gjerë mbi potencialin e mitologjisë dhe folklorit shqiptar si material për filma modernë.
Deri tani, produksioni ka zbuluar posterin, trailerin dhe një pjesë të kastit, por jo datën e saktë të premierës.
