Shqipëria pritet të jetë ndër tregjet e para europiane ku Starlink do të lidhet drejtpërdrejt me telefonat celularë, pa pasur nevojë për antenën apo terminalin tradicional të Starlink.
Marrëveshja është firmosur mes 4iG Group dhe SpaceX, kompanisë së Elon Musk, për lançimin e shërbimit Starlink Mobile në Europë. Sipas njoftimit zyrtar të 4iG, dy tregjet ku do të nisë fillimisht shërbimi komercial janë Shqipëria dhe Hungaria.
Telefoni lidhet direkt me satelitin
Dallimi kryesor nga Starlink-u që njohim sot është se nuk do të nevojitet një pjatë satelitore apo pajisje e veçantë.
Starlink Mobile është projektuar që satelitët në orbitë të funksionojnë praktikisht si “antena telefonie në hapësirë”, duke krijuar lidhje direkte me telefonat LTE të përputhshëm. Teknologjia synon të plotësojë rrjetet tokësore në zonat ku sinjali është i dobët ose mungon plotësisht.
Për Shqipërinë kjo mund të jetë veçanërisht e rëndësishme në zonat malore, territoret e largëta dhe ujërat bregdetare, ku infrastruktura tradicionale e telefonisë celulare mund të ketë kufizime.
Çfarë do të thotë kjo për përdoruesit shqiptarë?
Në praktikë, ideja është që në një zonë ku telefoni humbet lidhjen me antenat tokësore, komunikimi të mund të vazhdojë përmes satelitëve Starlink.
Shërbimi pritet gjithashtu të ketë rëndësi në raste emergjencash, fatkeqësish natyrore apo ndërprerjesh të përkohshme të infrastrukturës celulare, duke ofruar një kanal alternativ komunikimi.
4iG është grupi që kontrollon edhe One Albania, ndaj marrëveshja ka një lidhje direkte me tregun shqiptar të telekomunikacionit. One Albania është pjesë e 4iG Group dhe prej vitit 2024 ka nisur edhe shërbimin komercial 5G në Shqipëri.
Por ka një detaj të rëndësishëm: interneti i shpejtë vjen në fazën tjetër
Termi “internet satelitor direkt në celular” mund të krijojë përshtypjen se që në ditën e parë përdoruesit do të kenë një lidhje broadband të plotë të krahasueshme me 4G apo 5G.
Teknologjia do të zhvillohet me faza.
Gjenerata e parë e Starlink Mobile fokusohet te lidhja direkte satelit–telefon dhe plotësimi i mbulimit celular. Ndërsa më pas është planifikuar Starlink Mobile V2, që sipas SpaceX do të përdorë spektrin global 2 GHz dhe do të mundësojë kapacitete 5G NTN, përfshirë internet broadband me shpejtësi më të lartë direkt në celular.
Dhe Shqipëria është përsëri në listë.
Starlink Mobile V2 është planifikuar të shtrihet në Shqipëri, Hungari, Mal të Zi dhe Maqedoni të Veriut.
Kur nis në Shqipëri?
Për momentin nuk është bërë publike një datë konkrete e lançimit.
4iG thekson se ritmi i vendosjes së shërbimit do të varet nga kushtet rregullatore, teknike dhe komerciale në secilin treg. Pra, marrëveshja dhe plani për Shqipërinë janë zyrtare, por nuk duhet interpretuar ende si një shërbim që mund të aktivizohet menjëherë nga përdoruesit.
Megjithatë, për tregun shqiptar të telekomunikacionit është një zhvillim i rëndësishëm: për herë të parë po projektohet një rrjet ku telefoni celular mund të mbetet i lidhur edhe përtej antenave tradicionale, duke përdorur drejtpërdrejt satelitët Starlink.
