Pas digjitalizimit të televizionit, edhe radioja shqiptare mund të jetë përpara një transformimi të rëndësishëm teknologjik. DAB+, standardi i radios digjitale që përdoret tashmë në një pjesë të konsiderueshme të Europës, ka hyrë në proceset e planifikimit teknik për të ardhmen e transmetimeve radiofonike në Shqipëri.
Kjo nuk do të thotë se radiot FM do të fiken apo se transmetimet DAB+ kanë nisur. Shqipëria aktualisht është në fazën e planifikimit teknik dhe institucional, ndërsa po shqyrtohen konfigurimi i rrjeteve, mbulimi, pikat e transmetimit dhe mënyra e implementimit.
Sot radiot shqiptare transmetojnë kryesisht në brezin analog FM 87.5–108 MHz. Ky model funksionon me një logjikë relativisht të thjeshtë: një frekuencë caktohet për transmetimin e një programi radiofonik në një zonë të caktuar.
DAB+ e ndryshon këtë arkitekturë.
Në vend që secila radio të kërkojë një frekuencë të veçantë FM, një multipleks digjital mund të mbajë disa programe radiofonike brenda të njëjtit kapacitet transmetimi. Për një treg me spektër të kufizuar, kjo krijon mundësinë teorike për një ofertë më të gjerë.
Më shumë radio në të njëjtin spektër
Në praktikë, DAB+ mund të hapë hapësirë për më shumë stacione kombëtare, lokale, komunitare ose tematike pa qenë e nevojshme që secili program të ketë një frekuencë analoge më vete.
Radioja digjitale mund të sjellë gjithashtu informacione shtesë në ekranin e marrësit: emrin e stacionit dhe programit, titullin e këngës, logon, informacione për emisionin apo të dhëna të tjera të transmetuara së bashku me audion.
Ndryshe nga dëgjimi përmes aplikacioneve dhe streaming-ut, DAB+ vazhdon të jetë broadcast: sinjali transmetohet nga një rrjet drejt shumë marrësve dhe dëgjuesi nuk ka nevojë për një lidhje individuale mobile me internetin për çdo stream.
Shqipëria ka nisur përgatitjen teknike
Pjesa më interesante e të dhënave të publikuara nga Autoriteti i Mediave Audiovizive lidhet me planifikimin e spektrit.
Shqipëria disponon të drejta frekuencore të parashikuara në kuadër të marrëveshjes ndërkombëtare GE06, ndërsa është zhvilluar koordinim edhe me vendet e rajonit për përdorimin e VHF Band III, brez që përdoret për DAB.
Sipas AMA-s, puna teknike ka çuar në dakordësimin për një rrjet të tretë DAB, si dhe në rikonfigurimin e planit kombëtar në 11 allotmente dhe 1 sub-allotment.
Këto janë zhvillime të rëndësishme në nivel planifikimi, por nuk përbëjnë ende nisjen e një shërbimi kombëtar DAB+.
Po radiot FM?
Kjo është ndoshta pyetja më interesante për publikun.
Planifikimi i DAB+ nuk nënkupton automatikisht mbylljen e FM-së. Një kalim eventual drejt radios digjitale mund të përfshijë një periudhë të gjatë bashkëjetese mes FM dhe DAB+, siç ka ndodhur në tregje të tjera europiane.
Do të nevojiten gjithashtu marrës të pajtueshëm me DAB+, qoftë radio shtëpie apo sisteme audio në automjete.
Prandaj çështja nuk është vetëm teknike. Nëse Shqipëria kalon nga planifikimi te implementimi, do të duhet të përcaktohen modeli i licencimit, operatorët e multiplekseve, kostot e transmetimit, mbulimi, afatet dhe raporti mes DAB+ dhe FM-së ekzistuese.
Për momentin, lajmi nuk është se “DAB+ mbërriti në Shqipëri”, por se po krijohen disa prej kushteve teknike që mund ta bëjnë të mundur radion digjitale shqiptare në të ardhmen.
